Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| İŞAR: | Birlikte geçinmek, muâşeret etmek. Hoş geçinmek. |
| İŞARAT: | İşaretler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CÂZ: | İ'caza dair işaretler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CAZ Fİ MEZAN-İL ÎCAZ: | Îcaz zannolunan yerlerdeki i'caza işaretler. Risale-i Nur Külliyatından bir kitap ismidir. |
| İŞARET: | Bir şeyi bir vasıta ile (el, göz, kaş veya parmakla) göstererek bildirmek. Nişan, alâmet, belli bir iz. Ist: Doğrudan doğruya olmadan, hatırlatma suretiyle verilen emir. (Münasebat-ı tevafukiye eğer taaddüt etse ve ayrı ayrı cihetinden bir hâdiseye muvafık gelse, hem bilhassa makama mutabık, hem bilhassa kelâmın mânâsına muvafık ve müeyyid olsa, o muvafakat o vakit işaret derecesine çıkar. Evet muzaaf münasebet, işarettir. M.) |
| İŞARET-İ ÂLİYE: | Tar: Şeyh-ül islâm, defterdar ve yeniçeri ağası gibi maiyyet memurlarından biri tarafından yazılan takrir veya ilam üzerine sadrazamın kabul veya red şeklinde yazdığı yazı. Sadaret makamından çıkan emirler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CAZ Fİ MEZAN-İL ÎCAZ: | Îcaz zannolunan yerlerdeki i'caza işaretler. Risale-i Nur Külliyatından bir kitap ismidir. |
| IŞAR: | Birlikte geçinmek. Muâşeret etmek. |
| IŞAR: | (Aşerâ. C.) On aylık hamile develer. |
| İçerisinde 'IŞAR' geçenler | |
| AŞR-İ MİŞAR: | (Bak: Öşr-ü mişar) |
| AŞR-İ MİŞAR: | (Bak: Öşr-ü mişar) |
| BİŞAR: | f. Esir, kul, köle. Harpte teslim alınan kimse. * Altın, gümüş kakmalı işlemeler. * Takatsiz, dermansız, halsiz. |
| BİŞARET: | (Bak: Beşâret) |
| DALL-İ Bİ-L İŞARE: | (Dâllibilişâre) Sözdeki mânanın işâretine göre delil olmak.Üç nevi delâletten biri ile sevkedildiği mânanın gayrisine yâni; söylenince maksud-u asli olmayan bir mânaya delâlet eden lâfızdır. Meselâ: "Cenab-ı Hak bey'i helâl, ribâyı haram kılmıştır." ibâresi, bey', yani alış-veriş ile ribâ (fâiz) arasında fark bulunduğunu beyan için sevk olunmuştur. Bundan asıl murad budur. O hâlde bu ibâre meşru alışverişle faiz arasında fark bulunduğuna "delâlet-i mutabıkıyye" ile delâlet ettiği gibi, bey'in helâl, fâizin haram olduğuna da yine "delâlet-i mutabıkıyye" ile "bi-l işâre" delâlet etmiş olur. Yine bunun gibi bir malın abde verilmesini veya verilmemesini isteyen bir kimseye karşı "Bu malı hiç bir şahsa vermem" sözü bu malın abde verilmeyeceğine "delalet-i tazammuniye ile" "bi-l işare" delâlet eder.)"Evlâdın nafakaları mevludün leh üzerinedir" ibâresi de çocukların neseblerinin, babalarından sâbit olacağına delâlet-i iltizâmiye ile bil-işâre delâlet eder. Çünkü, babanın mevlüdün leh olması, nesebin kendisinden sübutunu müstelzimdir." (İst. Fık. K.) |
| İHTİŞAR: | Büyük kafalı olma, koca başlı olma. * Toplanma, cem' olma. |
| İNTİŞAR: | Dağılmak. Yayılmak. Üremek. * Tıb: Yorgunluktan damar şişip kabarmak. Umumileşmek. |
| İNTİŞAR-I ARZANÎ: | Hedefin sağ veya sol taraflarına düşen mermilerle, hedef arasında kalan mesafe. |
| İSM-İ İŞARET: | Gr: Kendisiyle muayyen bir şeye işaret olunan kelime. "Bu, şu o" gibi. |
| İSTİŞARAT: | (İstişare. C.) İstişareler, danışmalar, meşveret etmeler. |
| İSTİŞARE: | Meşveret etmek. Fikir danışmak. Müşâverede bulunmak. |
| İŞARAT: | İşaretler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CÂZ: | İ'caza dair işaretler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CAZ Fİ MEZAN-İL ÎCAZ: | Îcaz zannolunan yerlerdeki i'caza işaretler. * Risale-i Nur Külliyatından bir kitap ismidir. |
| İŞARET: | Bir şeyi bir vasıta ile (el, göz, kaş veya parmakla) göstererek bildirmek. * Nişan, alâmet, belli bir iz. * Ist: Doğrudan doğruya olmadan, hatırlatma suretiyle verilen emir. (Münasebat-ı tevafukiye eğer taaddüt etse ve ayrı ayrı cihetinden bir hâdiseye muvafık gelse, hem bilhassa makama mutabık, hem bilhassa kelâmın mânâsına muvafık ve müeyyid olsa, o muvafakat o vakit işaret derecesine çıkar. Evet muzaaf münasebet, işarettir. M.) |
| İŞARET-İ ÂLİYE: | Tar: Şeyh-ül islâm, defterdar ve yeniçeri ağası gibi maiyyet memurlarından biri tarafından yazılan takrir veya ilam üzerine sadrazamın kabul veya red şeklinde yazdığı yazı. * Sadaret makamından çıkan emirler. |
| İŞARAT-ÜL İ'CAZ Fİ MEZAN-İL ÎCAZ: | Îcaz zannolunan yerlerdeki i'caza işaretler. * Risale-i Nur Külliyatından bir kitap ismidir. |
| LABİŞARTIN: | (Lâ bişartın) Kayıtsız şartsız. Bir şarta dayanmaksızın.LABORATUVAR : Fr. İlmî ve sınaî çalışma ve araştırmalar yapmak için çeşitli cihaz ve malzemelerin bulunduğu yer. |
| MEDD İŞARETİ: | Harekenin uzun okunacağını gösteren işaretin adı. * Hemze ile elifin birleşmesi. |
| MİŞAR: | Testere. |
| Mİ'ŞAR (MİŞÂR): | (C: Meâşir) Dülger testeresi. |
| ÖŞR-Ü MİŞAR: | Onda birin onda biri, yâni yüzde bir. |
| ÖŞR-Ü MİŞAR-I AŞİR: | Binde bir. |
| ÖŞR-Ü MİŞAR: | Onda birin onda biri, yâni yüzde bir. |
| SIFÂT-I İŞARİYE: | İşaret sıfatları. |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| İŞARAT : | İşaretler. |
| İŞA : | (Ağaç) çiçek açma. |
| ÎŞ : | Yaşayış. Yaşamak. Zevk u safa sürmek. * Hayata medar olan ve geçinilen şeyler. * Ekmek. Gıda. |