Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| KARAN: | Mekke arzı. |
| KARANFUL (KARANFÜL): | Yaprağı, çiçeği ve kokusu güzel ve uzun olan budaklı bir nebat. Karanfil. |
| KARANİTIS: | Kişiyi sersem eden dimağ dolgunluğu. |
| KARANTİNA: | İtl. Bulaşıcı bir hastalığın yaygın olduğu bir ülkeden gelen kişileri, gemileri veya malları geçici olarak tecrit etme şeklinde alınan tedbir. Hastahanede yatması gereken hastaların kayıt ve kabul işlerinin yapıldığı yer. Bir bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek üzere hasta olup olmadığı bilinmeyen insan ve hayvanlarla temasın menedilmesi. |
| İçerisinde 'KARAN' geçenler | |
| ADÂLETKÂRANE: | f. Adâletlice. Adalet sahibine yakışır şekilde, insaflı ve haklı surette. |
| DENAET-KÂRÂNE: | f. Alçakçasına, alçakça. |
| DESİSEKÂRÂNE: | f. Hilekârcasına. Desise ve hile edene yakışır surette. |
| FEDAKÂRANE: | f. Canını ve herşeyini feda eder derecesinde. Her türlü eziyet ve zahmetlere göğüs gererek, dâvası uğruna sebat edene yakışacak surette. |
| GARAZKÂRANE: | f. Hased ve düşmanlıkla. |
| HERZEKÂRANE: | f. Saçma sapan konuşarak. Boş ve lüzumsuzca uydurmalarla, abuk sabukça. |
| HEVESKÂRÂN: | (Heveskâr. C.) İstekliler, hevesliler. |
| HİLEKÂRANE: | f. Hilekârcasına, hile yapanlar gibi. |
| HULUSKÂRÂNE: | f. Samimi muhabbet ve sevgi ile. * İkiyüzlülükle, dalkavuklukla. |
| İ'CAZKÂRANE: | f. Herkesi yarışmada âciz bırakacak yolda. |
| İHTİLASKÂRAN: | (İhtilaskâr. C.) Çalanlar, aşıranlar, ihtilas edenler. |
| İHTİLASKÂRANE: | f. Çalıp aşıranlara yakışacak şekilde, hırsızlar gibi. |
| İHTİYATKÂRANE: | f. İhtiyatla, sakınganlıkla. |
| İLTİFATKÂRANE: | f. İltifat edene yakışır şekilde. |
| İNAYETKÂRÂNE: | f. İnayet edene yakışır surette. Yardım ve iyilikte bulunan kimseye yakışacak şekilde. |
| İSTİBDADKÂRANE: | f. İstibdad idaresi gibi. Kendi kendine, kanunları ve kimseyi tanımadan idare eder surette. |
| İSTİHFAFKÂRANE: | f. Küçümseyerek, küçük görerek, hafifseyerek, ehemmiyet vermeyerek. |
| İSTİ'TAFKÂRANE: | f. Şefkat, merhamet isteyene yakışır halde. |
| İTMİNANKÂRANE: | f. İtminan göstermek suretiyle. |
| İTTİSAFKÂRANE: | f. Vasıfları belli olur surette. Bir hal takınarak. |
| KÂMKÂRANE: | f. Mutlu olan bir kimseye yakışır şekilde, mutlulukla. |
| KANAATKÂRANE: | f. Kanaat sâhibi bir kimseye yakışır tarzda. |
| KARANFUL (KARANFÜL): | Yaprağı, çiçeği ve kokusu güzel ve uzun olan budaklı bir nebat. Karanfil. |
| KARANİTIS: | Kişiyi sersem eden dimağ dolgunluğu. |
| KARANTİNA: | İtl. Bulaşıcı bir hastalığın yaygın olduğu bir ülkeden gelen kişileri, gemileri veya malları geçici olarak tecrit etme şeklinde alınan tedbir. * Hastahanede yatması gereken hastaların kayıt ve kabul işlerinin yapıldığı yer. * Bir bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek üzere hasta olup olmadığı bilinmeyen insan ve hayvanlarla temasın menedilmesi. |
| MASLAHATKÂRÂNE: | f. Maslahata, işe ve maksada uygun surette. |
| MEDEDKÂRANE: | f. Medet ve yardım edercesine. |
| MEL'ANETKÂRANE: | f. Lânete müstehak surette. |
| MUVAKKARAN: | Vakarla, ciddiyetle, ağırbaşlılıkla. * Ağırlanmış, saygı gösterilmiş olarak. |
| MÜRÜVVETKÂRÂNE: | f. Yiğitçesine. Mertçesine. * Mürüvvetlicesine. |
| MÜSAMAHAKÂRÂNE: | f. Görmemezliğe gelerek, müsamaha ederek, hoş görerek. |
| NİYAZKÂRÂNE: | Yalvararak, niyaz ederek. * Muhtaç olarak, muhtaçlıkla. |
| RİYAKÂRÂNE: | f. İkiyüzlülükle. Riyakârlıkla. |
| SAN'ATKÂRANE: | f. San'atlı olarak, özenip meharetle yapılmak suretiyle, sanatkâra yakışır şekilde. |
| SENAKÂRANE: | f. Senakârlıkla. Övercesine. Medheden birine yakışır şekilde. |
| SİTAYİŞ-KÂRÂNE: | Överek, medhetmek suretiyle. |
| SİTAYİŞ-KÂRÂNE: | Överek, medhetmek suretiyle. |
| ŞEMATETKÂRANE: | f. Kuru gürültü yapmak suretiyle, arsızca, gürültü ile bağırmak. |
| TAZARRU'KÂRANE: | f. Tazarru ederek. Tazarru etmek suretiyle. |
| TEHDİDKÂRÂNE: | f. Tehdid edenlere yakışır şekilde. Tehdid edercesine. |
| UHUVVETKÂRANE: | f. Kardeşçesine, kardeş gibi olarak. Birlik, beraberlik ve karşılıklı sevgi ile.(Uhuvvetin sırrı: Şahsiyetini kardeşler içinde fâni edip, onların nefislerini kendi nefsine tercih etmek. L.)(Her ikinizin, Hâlikınız bir, Mâlikiniz bir, Mâbudunuz bir, Râzıkınız bir... Bir bir, bine kadar bir bir. Hem Peygamberiniz bir, Dininiz bir, Kıbleniz bir.. Bir bir yüze kadar bir bir. Sonra köyünüz bir, devletiniz bir, memleketiniz bir... Ona kadar bir bir. Bu kadar bir birler vahdet ve tevhidi, vifak ve ittifakı, muhabbet ve uhuvveti iktiza ettiği; ve kâinatı ve küreleri birbirine bağlıyacak mânevi zincirler bulundukları hâlde; şikak ve nifaka, kin ve adâvete sebebiyet veren örümcek ağı gibi ehemmiyetsiz ve sebatsız şeyleri tercih edip mü'mine karşı hakiki adâvet etmek ve kin bağlamak; ne kadar o rabıta-i vahdete bir hürmetsizlik ve o esbab-ı muhabbete karşı bir istihfaf ve o münâsebât-ı uhuvvete karşı ne derece bir zulüm ve i'tisaf olduğunu; kalbin ölmemiş ise aklın sönmemiş ise anlarsın! M.) |
| URUK-U İNSANİYETKÂRANE: | f. İnsanlığa yakışır damar, kök veya huylar. |
| ÜVEYS-EL KARANÎ: | Hz. Ebu Bekir ve Ömer (R.A.) devirlerinde Medine-i Münevvere'de çok hürmet gören ve Tabiînin büyüklerinden olup hadis-i şerif ile medh ü senâsı yapılan büyük bir veli. Peygamberimiz (A.S.M.) zamanında yaşamış ise de vâlidesine çok hürmetinden dolayı Peygamberimizle görüşememiş, fakat ona bütün ruh u canı ile bağlı kalmıştır. Sıffîn Muharebesinde Hz. Ali'nin (R.A.) askerleri arasında şehid düşmüştü. (Hi: 37) Veys diye de anılır. |
| VEYSEL KARANÎ: | (Bak: Üveys-el Karanî) |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| KARANFUL (KARANFÜL) : | Yaprağı, çiçeği ve kokusu güzel ve uzun olan budaklı bir nebat. Karanfil. |
| KARA' : | (Kar'. C.) Su kabakları. * Gülsuyu kapları. |
| KAR' (KUR') : | (C.: Ekrâ) Cem'etmek, toplamak. * Okumak, kıraat. |
| KA' : | (C.: Akva') Düz yer. |