Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| ULÜ: | Sahipler. Bir şeyin ehli olanlar. |
| ULÜ-L AZM: | Kat'i azim sahibi, ciddiyet, sabır, sebat sahibi büyük zâtlar, hususan peygamberler (Aleyhimüsselâm). Başta Hz. Muhammed (A.S.M.), İsa, Musa, İbrahim, Nuh (A.S.).(Kur'an-ı Hakîm ehl-i şuura imamdır. Cin ve inse mürşiddir. Ehl-i kemale rehberdir. Ehl-i hakikata muallimdir. Öyle ise, beşerin muhaveratı ve üslubu tarzında olmak zaruri ve kat'idir. Çünkü, cin ve ins münacâtını ondan alıyor. Duâsını ondan öğreniyor. Mesailini onun lisaniyle zikrediyor. Edeb-i muaşeretini ondan taallüm ediyor ve hakeza. Herkes onu merci' yapıyor. Öyle ise eğer Hz. Musa'nın (A.S.) Tur-i Sina'da işittiği kelâmullah tarzında olsa idi; beşer bunu dinlemekte ve işitmekte tahammül edemezdi ve merci' edemezdi. Hz. Musa (A.S.) gibi bir ulü-l azm ancak birkaç kelâmı işitmeğe tahammül etmiştir. S.) |
| ULÜ-L EBSAR: | Basiret sâhibleri. |
| ULÜ-L ELBAB: | Akıl sâhibleri. Düşünebilenler. Akl-ı selim sahibleri. |
| ULÜ-L EMR: | Müslümanları şeriat nâmına idare eden (Halife, kadı, İslâm reisi, pâdişah, sultan, reis-i cumhur, reis, müdür gibi) zâtlar. |
| ULÜ-N NÜHA: | Akıllı kimseler. |
| ULÜF: | (Ulûfe. C.) Yemler, ulufeler. Yeniçeri maaşları. |
| ULÜVV: | Büyüklük, yükseklik. Bir şeyin yukarısına çıkma. Şan, şeref ve kadr sahibi olma. |
| ULÜVV-Ü CENABLIK: | Âlî cenablık. Kerem ve cömertlik sâhibi ve faziletli olmak. Büyüklük. |
| ULÜVV-Ü HİMMET: | Yüksek himmetlilik, gayret ve himmeti çok olmak. (Bak: Himmet) |
| ULÜVV-Ü ŞAN: | Şânı şerefi büyük. Yüksek şeref. |
| İçerisinde 'ULÜ' geçenler | |
| EKULÜ: | Ben derim, ben söylüyorum (meâlinde.) |
| EKULÜ KEMÂ KÂLE: | Onun söylediği gibi söylerim (meâlinde.) |
| EŞEDD-İ ZULÜM: | Zulmün en şiddetlisi. |
| EŞEDD-İ ZULÜM: | Zulmün en şiddetlisi. |
| GULÜF: | (Gılâf. C.) Kınlar, mahfazalar, kılıflar. |
| GULÜVV: | Ayaklanma. Taşkınlık. * Üşüşme. Hücum. Saldırış. * Edb: Mübalağanın son derecesi. Üçe ayrılan mübalağanın diğer iki derecesinden biri tebliğ, öteki iğraktır. Aşağıdaki parçada mübalağa gulüv derecesindedir: Gökler gürüldese, şimşekler çaksa Volkanlar fışkırsa, lâvları aksa,Kıyısız denizler kabarsa, coşsa,Coşkun dalgaları birden tutuşsa, Yerden gökyüzüne alevler ağsa,Gökten yeryüzüne yıldızlar yağsa,Arzın içindeki ateş patlasa,Küreler yarılsa, feza çatlasa,Bir yürek bulunur, korkudan beri,Anladın mı kimdir o? Türk Askeri. |
| GULÜVV-İ ÂMM: | Genel ayaklanma, umumi isyan. |
| HULÜC: | Çok yeyici, fazla yiyen. |
| HULÜM: | (C.: Ahlâm) Düş, rüyâ. (Rüyâ tâbiri iyilerinde; hülm tâbiri kötülerinde kullanılır.) * İhtilam olmak. * Akıl. |
| MA'MULÜN BİH: | Kendisi ile amel olunan. (Hukuk, nizam, program kaidesi) |
| MEVKÛLÜN İLEYH: | Kendisine bir iş bırakılan adam. Vekil. |
| ULÜ-L AZM: | Kat'i azim sahibi, ciddiyet, sabır, sebat sahibi büyük zâtlar, hususan peygamberler (Aleyhimüsselâm). Başta Hz. Muhammed (A.S.M.), İsa, Musa, İbrahim, Nuh (A.S.).(Kur'an-ı Hakîm ehl-i şuura imamdır. Cin ve inse mürşiddir. Ehl-i kemale rehberdir. Ehl-i hakikata muallimdir. Öyle ise, beşerin muhaveratı ve üslubu tarzında olmak zaruri ve kat'idir. Çünkü, cin ve ins münacâtını ondan alıyor. Duâsını ondan öğreniyor. Mesailini onun lisaniyle zikrediyor. Edeb-i muaşeretini ondan taallüm ediyor ve hakeza. Herkes onu merci' yapıyor. Öyle ise eğer Hz. Musa'nın (A.S.) Tur-i Sina'da işittiği kelâmullah tarzında olsa idi; beşer bunu dinlemekte ve işitmekte tahammül edemezdi ve merci' edemezdi. Hz. Musa (A.S.) gibi bir ulü-l azm ancak birkaç kelâmı işitmeğe tahammül etmiştir. S.) |
| ULÜ-L EBSAR: | Basiret sâhibleri. |
| ULÜ-L ELBAB: | Akıl sâhibleri. Düşünebilenler. Akl-ı selim sahibleri. |
| ULÜ-L EMR: | Müslümanları şeriat nâmına idare eden (Halife, kadı, İslâm reisi, pâdişah, sultan, reis-i cumhur, reis, müdür gibi) zâtlar. |
| ULÜ-N NÜHA: | Akıllı kimseler. |
| ULÜF: | (Ulûfe. C.) Yemler, ulufeler. * Yeniçeri maaşları. |
| ULÜVV: | Büyüklük, yükseklik. * Bir şeyin yukarısına çıkma. * Şan, şeref ve kadr sahibi olma. |
| ULÜVV-Ü CENABLIK: | Âlî cenablık. * Kerem ve cömertlik sâhibi ve faziletli olmak. Büyüklük. |
| ULÜVV-Ü HİMMET: | Yüksek himmetlilik, gayret ve himmeti çok olmak. (Bak: Himmet) |
| ULÜVV-Ü ŞAN: | Şânı şerefi büyük. Yüksek şeref. |
| ZULÜMAT: | (Bak: Zulmât) |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| ULÜ-L AZM : | Kat'i azim sahibi, ciddiyet, sabır, sebat sahibi büyük zâtlar, hususan peygamberler (Aleyhimüsselâm). Başta Hz. Muhammed (A.S.M.), İsa, Musa, İbrahim, Nuh (A.S.).(Kur'an-ı Hakîm ehl-i şuura imamdır. Cin ve inse mürşiddir. Ehl-i kemale rehberdir. Ehl-i hakikata muallimdir. Öyle ise, beşerin muhaveratı ve üslubu tarzında olmak zaruri ve kat'idir. Çünkü, cin ve ins münacâtını ondan alıyor. Duâsını ondan öğreniyor. Mesailini onun lisaniyle zikrediyor. Edeb-i muaşeretini ondan taallüm ediyor ve hakeza. Herkes onu merci' yapıyor. Öyle ise eğer Hz. Musa'nın (A.S.) Tur-i Sina'da işittiği kelâmullah tarzında olsa idi; beşer bunu dinlemekte ve işitmekte tahammül edemezdi ve merci' edemezdi. Hz. Musa (A.S.) gibi bir ulü-l azm ancak birkaç kelâmı işitmeğe tahammül etmiştir. S.) |
| ULA : | Birinci, ilk, evvel. * Eskiden vezirlikten sonra gelen sivil rütbe. |