Block title
Block content
Sonra, münafıkların şu gidiş ve söyleyişlerini dinleyen sâmiîn mü’minlerin de mukabelede bulunmalarını intizar etmekte bulunduğu, siyak-ı kelâmdan anlaşıldı. Bunun için Kur’ân-ı Kerim de mü’minlere bedel (اَللهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ) diye mukabelede bulunmuştur. Yani, “Cenâb-ı Hak, onların istihzaları üzerine eşedd-i ceza ile dünya ve âhirette tecziye eder ve edecektir.” Cenâb-ı Hakkın şu mukabelesi, mü’minlerin şerefine ve münafıkların yaptıkları istihzanın, Cenâb-ı Hakkın tecziyesine karşı adem hükmünde kaldığına ve onların hamakatlerine işarettir.

Sonra Kur’ân-ı Kerim ﴾وَيَمُدُّهُمْ فِى طُغْياَنِهِمْ يَعْمَهُونَ﴿ cümlesiyle cezalarını istihza suretiyle tasvir etmiştir. Yani, “Onlar dalâlet ve tuğyanı intaç eden esbaba su-i ihtiyarlarıyla ve arzularıyla tevessül ettikleri için, sanki lisan-ı halleriyle dalâletin talebinde bulunmuşlardır; Cenâb-ı Hak da onların talepleri üzerine, istediklerine yardım etmiştir.”

Bu âyetin tazammun ettiği cümlelerin heyetleri arasında intizam ciheti ise: Dahil olduğu hükmün kat’iyetini ifade eden
1 ﴾وَاِذَا لَقُوا الَّذِينَ اٰمَنُوا﴿’deki اِذَا onların mü’minlere olan mülâkatlarını amden ve kasten cezmettiklerine işarettir. Alelekser yollarda rast gelmek mânâsını ifade eden 2 لَقُوا onların, yollarda halk içinde mü’minlere mülakatlarını taammüd ettiklerine işarettir.

3 اَلْمُؤْمِنُونَ kelimesine tercihan 4 اَلَّذِينَ اٰمَنُوا kelimesinin zikri, onların mü’minlerle cihet-i irtibatları, yalnız iman sıfatı hasebiyle olduğuna ve bütün sıfatlar içinde de en mümtaz ve medar-ı nazar yalnız iman sıfatı olduğuna imadır. 5 ﴾قَالُوا﴿ Bu ünvan, onların sözleriyle kalbleri bir olmadığına ve söyledikleri sözler mahzâ riya ve müdahene perdesi altında kendilerine yapılan ithamları def etmek ve mü’minlerden celb-i menafi ile sırlarına vâkıf olmak azminde bulunduklarına işarettir.

Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:

1 : “İman edenlerle karşılaştıkları zaman.” Bakara Sûresi, 2:14.
2 : Karşılaştılar.
3 : Mü’minler.
4 : İman edenler.
5 : Dediler.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Önceki Risale: 13. âyetin tefsiri / Sonraki Risale: 16. âyetin tefsiri
Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

adem : hiçlik, yokluk
alelekser : çoğunlukla, genellikle
amden : bizzat isteyerek, maksatlı olarak
Cenâb-ı Hak : Hakkın ta kendisi olan sonsuz şeref ve yücelik sahibi Allah
cezmetmek : karar vermek, azimli olmak
cihet : taraf, yön
cihet-i irtibat : bağlantı, ilişki yönü
dalâlet : hak yoldan sapkınlık
esbab : sebepler
eşedd-i ceza : en şiddetli, en ağır ceza
hamakat : ahmaklık
heyet : bileşenler, grup
intaç etmek : sonuç vermek
intizam : düzen, tertip
istihza : alay etme
itham : suçlama
kat'iyet : kesinlik, şüphesizlik
lisan-ı hal : hal dili, beden dili
mahzâ : tam, sırf
medar-ı nazar : önem verilecek nokta
mukabele : karşılık
müdahene : dalkavukluk, içindekinin aksiyle muamele etme, aldatma
mülâkat : karşılıklı görüşme
mümtaz : seçkin, üstün
münafık : iki yüzlü, inanmadığı halde inanmış görünen kimse
su-i ihtiyar : iradenin kötüye kullanımı
taammüd etmek : bir işi kasıtlı olarak, bilerek ve isteyerek yapma
tasvir etmek : canlandırarak anlatmak
tazammun etmek : içine almak, kapsamak
tecziye : cezalandırma
tercihan : tercih ederek
tevessül etmek : girişmek, sarılmak
tuğyan : azgınlık, isyan ve inançsızlıkta çok ileri gitme
Yükleniyor...