basar-ı basiret : basiret gözü, feraset; kalbin, hakikati anlayan gözü
beyan etmek : açıklamak, izah etmek
cedavil : kanallar, arklar
cibalin evtâdiyeti : dağların direk gibi olması; “dağları kazık gibi yaptık” âyetine telmih vardır
def etmek : gidermek, uzaklaştırmak
dürr : inci
ezcümle : meselâ, örneğin
faraza : varsayım; varsayalım ki
gışavet : örtü, perde
gulyabânî : insanın gördüğünü sandığı korkunç hayalet, hayâlî varlık
hakikat : doğru ve gerçek
hayalât : hayaller, hülyâlar
hazine-i hakaik : gerçeklerin hazinesi
ıttıla peyda etmek : farkına varmak
ittifak etmek : fikir ve görüş birliğine varmak
ittifak-ı sükût : sükût ederek fikir birliğinde bulunma
Kaf Dağı : yeryüzünü çepeçevre kuşattığı kabul edilen efsanevî dağ
küreviyet : yuvarlaklık, küre şeklinde olma
küreviyet-i arz : dünyanın yuvarlaklığı, küresel oluşu
kütüb-ü mezbure : kaleme alınan, yazılan kitaplar
makalât-ı selâse : üç makale, yazı
malûm : bilinen, belli
meder : çakıl taşı
menşe : kaynak, kök, çıkış noktası
mesail : meseleler
muhakkikîn-i İslâm : gerçekleri araştıran, hakikatleri delilleriyle bilen İslâm âlimleri
munsıf : insaflı
mündemiç : içinde bulunan, içine yerleşen
nar : ateş
sedd-i Zülkarneyn : Hz. Zülkarneyn tarafından yaptırılan set
Sevr ve Hût : öküz ve balık
şecere : ağaç
taallûk etmek : ilgili olma, bağlantılı olma
tahrir : yazı, yazı yazmak
tahvif etmek : korkutmak
tayin etmek : belirlemek
temaşa etmek : bakmak, seyretmek
tenebbüt : bitmek, bitki gibi gelişmek
vaad etmek : söz vermek
vukuf : bir şeyi etraflıca bilme, öğrenme