Metindeki Lügatları
Görüntülü ve Sesli Dersler
Soru-Cevap
Bu Risaleye Ait Soru Cevaplar
Lügat Listesi
Lügatler :
cemâl : güzellik
cemâl-i nakş : nakşın güzelliği
dellâl : duyurucu, ilan edici
dellâl-misal : dellâl, ilân edici gibi
Farisî : Farsça
ibret : ders çıkarma
nazdarlık etmek : nazlanmak, cilve yapmak
temaşageh-i hüsn : Güzelliği seyretme; hüsnü, güzelliği temaşa etme
temaşageh-i sanat : Sanatı (eserini) seyretme. Sanat eserini temaşa etme
zemin : yer
zîhayat : canlı
cemâl-i nakş : nakşın güzelliği
dellâl : duyurucu, ilan edici
dellâl-misal : dellâl, ilân edici gibi
Farisî : Farsça
ibret : ders çıkarma
nazdarlık etmek : nazlanmak, cilve yapmak
temaşageh-i hüsn : Güzelliği seyretme; hüsnü, güzelliği temaşa etme
temaşageh-i sanat : Sanatı (eserini) seyretme. Sanat eserini temaşa etme
zemin : yer
zîhayat : canlı
وَلْوَلَهَا.. زَلْزَلَهَا: ذَوْقِ بَاقِى دَرْ فَنَاىِ دُنْيَابَازِى - عَقْل مِى بِينَدْ اَزِينْ زَمْزَمَهَا.. دَمْدَمَهَا: نَظْمِ خِلْقَتْ، نَقْشِ حِكْمَتْ، كَنْزِ رَازِى - آرْزُو مِيدَارَدْ هَوَا اَزِينْ هَمْهَمَهَا.. هُوهُوَهَا مَرْﮒِ خُودْ دَرْ تَرْﮒِِ اَذْوَاقِ مَجَازِى - خَيَالْ بِينَدْ اَزِينْ اَشْجَارْ: مَلاَﺋِﻚْ رَا جَسَدْ آمَدْ سَمَاوِى، بَاهَزَارَانْ نَىْ - اَزِينَ نَيْهَا شُنِيدَتْ هُوشْ: سِتَايِشْهَاىِ ذَاتِ حَىْ - وَرَقْهَارَا زَبَانْ دَارَنْدَ هَمَه “هُو هُو” ذِكْرآرَنْد بَه دَرْ مَعْنَاىِ: حَىُّ حَىْ - چُو “لاَ اِلٰهَ اِلاَّ هُو” بَرَابَرْ مِيزَنْد هَرْ شَىْ - دَمَادَمْ جُويَدَنْد “يَا حَقْ” سَرَاسَرْ کُويَدَنْد: “يَا حَىْ” بَرَابَرْ مِيزَنَنْد: “اَللهْ” -
فَيَا حَىُّ يَا قَيوُّمُ بِحَقِّ اِسْمِ حَىِّ قَيوُّمِ
حَيَاتِى دِهْ بَايِنْ قَلْبِ ﭘَﺮِيشَانْ رَا اِسْتِقَامَتْ دِهْ بَايِنْ عَقْلِ مُشَوَّشْ رَا... اٰمِينْ
فَيَا حَىُّ يَا قَيوُّمُ بِحَقِّ اِسْمِ حَىِّ قَيوُّمِ
حَيَاتِى دِهْ بَايِنْ قَلْبِ ﭘَﺮِيشَانْ رَا اِسْتِقَامَتْ دِهْ بَايِنْ عَقْلِ مُشَوَّشْ رَا... اٰمِينْ
Barla Yaylası, Tepelice’de çam, katran, ardıç, karakavak meyvesi hakkında yazılan Farisî beyitlerin mânâsı:
هَرْكَسْ بِتَمَاشَا كِه حُسْنَاتَه زِهَرْ جَاى تَشْبِيهِ نِگَارَانْ بِجَمَالاَتَه دِنَازِنْ1
Hatırıma geldi; kalbim dahi ibret mânâlarını ifade için şöyle ağladı:
Yani, senin temaşageh-i hüsnüne, herkes her yerden koşup gelmiş. Senin cemâlinle nazdarlık ediyorlar.
ياَ رَبْ! هَرْ حَىْ بِه تَمَاشَاِﮔِ صُنْعِ تُو زِهَرْ جَاىْ بَتَازِى
Her zîhayat, senin temaşageh-i sanatın olan zemin yüzüne her yerden çıkıp bakıyorlar.
زِنَشِيبُ اَزْ فِرَازِى مَانَنْدِ دَلاَلاَنْ بِنِدَاءِ بِآوَازِى
Aşağıdan, yukarıdan dellâllar gibi çıkıp bağırıyorlar.
دَمْ دَمْ زِ جَمَالِ نَقْشِ تُوزِ هَوَاىِ شَوْقِ تُودَرْ رَقْص بَازِى
Senin cemâl-i nakşından keyiflenip, o dellâl-misal ağaçlar oynuyorlar.
Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:
1 : El-Cizrî, el-İkdü’l-Cevherî fî Şerhi Dîvâni’ş-Şeyh el-Cizrî s. 438.
Lügatler :
cemâl : güzellik
cemâl-i nakş : nakşın güzelliği
dellâl : duyurucu, ilan edici
dellâl-misal : dellâl, ilân edici gibi
Farisî : Farsça
ibret : ders çıkarma
nazdarlık etmek : nazlanmak, cilve yapmak
temaşageh-i hüsn : Güzelliği seyretme; hüsnü, güzelliği temaşa etme
temaşageh-i sanat : Sanatı (eserini) seyretme. Sanat eserini temaşa etme
zemin : yer
zîhayat : canlı
cemâl-i nakş : nakşın güzelliği
dellâl : duyurucu, ilan edici
dellâl-misal : dellâl, ilân edici gibi
Farisî : Farsça
ibret : ders çıkarma
nazdarlık etmek : nazlanmak, cilve yapmak
temaşageh-i hüsn : Güzelliği seyretme; hüsnü, güzelliği temaşa etme
temaşageh-i sanat : Sanatı (eserini) seyretme. Sanat eserini temaşa etme
zemin : yer
zîhayat : canlı