Block title
Block content
Nazarî ise, o çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar, vaziyetler, şekiller, hareketler, tesbihatlardır ki, “tarihçe-i hayat” namıyla tabir edilen, vakit be vakit değişen tavırlar, vaziyetler, şekiller, fiiller, o ağacın dalları, yaprakları gibi intizamlı birer kaderî miktarı vardır.

Madem en âdi ve basit eşyada böyle kaderin tecellîsi var. Elbette umum eşyanın vücudundan evvel yazılı olduğunu ifade eder ve az bir dikkatle anlaşılır. Şimdi, vücudundan sonra herşeyin sergüzeşt-i hayatı yazıldığına delil ise, âlemde Kitab-ı Mübîn ve İmam-ı Mübînden haber veren bütün meyveler ve Levh-i Mahfuzdan haber veren ve işaret eden, insandaki bütün kuvve-i hafızalar birer şahittir, birer emâredir.

Evet, herbir meyve, bütün ağacın mukadderât-ı hayatı, onun kalbi hükmünde olan çekirdeğinde yazılıyor. İnsanın sergüzeşt-i hayatıyla beraber, kısmen âlemin hâdisât-ı maziyesi, kuvve-i hafızasında öyle bir surette yazılıyor ki, güya hardal küçüklüğünde bu kuvvecikte, dest-i kudret, kalem-i kaderiyle insanın sahife-i a’mâlinden küçük bir senet istinsah ederek, insanın eline verip dimağının cebine koymuş—tâ muhasebe vaktinde onunla hatırlatsın. Hem, tâ mutmain olsun ki, bu fenâ ve zevâl hercümercinde bekà için pek çok âyineler var ki, Kadîr-i Hakîm, zâillerin hüviyetlerini onlarda tersim edip ibkà ediyor. Hem bekà için pek çok levhalar var ki, Hafîz-i Alîm, fânilerin mânâlarını onlarda yazıyor.

Elhasıl: Madem en basit ve en aşağı derece-i hayat olan nebâtat hayatı bu derece kaderin nizamına tâbidir. Elbette, en yüksek derece-i hayat olan hayat-ı insaniye, bütün teferruatıyla kaderin mikyasıyla çizilmiştir ve kalemiyle yazılıyor.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Önceki Risale: Yirmi Beşinci Söz / Sonraki Risale: Yirmi Yedinci Söz
Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

fâni : geçici, ölümlü
fenâ : gelip geçicilik, ölümlülük
hadisât-ı maziye : geçmişe ait olan olaylar
Hafîz-i Alîm : herşeyi koruyup saklayan, ilmi herşeyi kuşatan sonsuz ilim sahibi Allah
halk olunmak : yaratılmak
hardal : çok küçük tohumları olan bir bitki
hayat-ı insaniye : insan hayatı
hercümerc : karma karışıklık, dağınıklık
hüviyet : suret, kimlik
ibkà etme : bakileştirme, sürekli ve kalıcı hale getirme
İmam-ı Mübîn : Allah’ın ilim ve emirlerinin, eşyanın geçmiş ve geleceğe ait kaidelerinin yazıldığı defter
intizamlı : düzenli, tertipli
istinsah etmek : kopyasını çıkarmak, yazmak
kader : Allah’ın meydana gelecek hadiseleri olmadan önce takdir etmesi, plânlaması
kaderî : kaderle belirlenmiş
Kadîr-i Hakîm : herşeyi hikmetle yapan ve sonsuz güç ve kudret sahibi Allah
kalem-i kader : kader kalemi
Kitab-ı Mübîn : Allah’ın ap açık kudret defteri olan kâinat, Allah’ın kudret ve iradesinin genel bir kanunlar defteri
kuvve-i hafıza : hafıza duygusu, bellek
Levh-i Mahfuz : herşeyin bütün ayrıntılarıyla yazıldığı kader levhası
mikyas : ölçek
muhasebe : hesaba çekilme, sorgulanma
mukadderât-ı hayatiye : kader kalemiyle yazılmış hayat programı
mutmain : şüphesiz, tam kanaatle inanan
müddet-i hayat : hayat süresi
nam : ad
nazarî : teorik
nebâtat : bitkiler
nizam : düzen, kanun
sahife-i a’mal : iş ve davranışların yazıldığı sahifeler
senet : belge
Yükleniyor...