Risale Araçları
BİRİNCİ KELİME

1 اَلْحَمْدُ ِللّٰهِdır. Bundaki hüccet-i imaniyeye gayet kısa bir işaret: Evet, kâinatta medâr-ı hamd ve şükür olan kastî in’âmlar ve nimetler, hususan kan ve fışkı içinden sâfî, temiz, gıdalı sütü âciz yavrulara göndermek ve ihtiyarî ihsanlar ve hediyeler ve merhametli ikramlar ve ziyafetler zemin yüzünü, belki kâinatı doldurmuş. Onların fiyatı dahi, başta Bismillâh, âhirde Elhamdü lillâh, ortada nimette in’âmı hissetmek ve Rabbini onunla tanımaktır.

Sen kendi nefsine, midene, duygularına bak. Ne kadar şeylere, nimetlere muhtaçtırlar. Ve ne derece hamd ve şükür fiyatıyla rızıkları, lezzetleri isterler, gör; her zîhayatı kendine kıyas eyle. İşte bu umumî in’âmlar mukàbilinde hal ve kàl dilleriyle edilen hadsiz hamdler, pek kat’î bir surette bir Mâbud-u Mahmud, bir Mün’im-i Rahîmin mevcudiyetini ve umumî rububiyetini güneş gibi gösterir.

İKİNCİ KELİME

2 رَبِّ الْعَالَمِينَdir. Bundaki hüccete gayet kısa bir işaret: Evet, biz gözümüzle görüyoruz ki, bu kâinatta binler değil, belki milyonlar âlemler, küçük kâinatlar, ekseri birbiri içinde, herbirinin idaresi ve tedbirinin şeraiti ayrı ayrı olduğu halde, öyle bir mükemmel terbiye, tedbir, idare ediliyor ki, bütün kâinat bir sahife gibi her an nazarında ve bütün âlemler birer satır gibi kalem-i kudret ve kaderiyle yazılır, tazelenir, değişir. Bir nihayetsiz rububiyet içinde nihayetsiz bir ilim ve hikmet ve ihatalı hadsiz bir rahmet ve dikkatle bu milyonlar âlemleri ve seyyal kâinatları idare eden bir Rabbü’l-Âlemînin vücub-u vücuduna ve vahdetine küllî ve cüz’î şehadetler, zerreler ve zerrelerden terekküp eden mevcutlar adedince hadsiz, nihayetsiz şehadetler her an ve zaman geliyorlar.

Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:

1 : “Ezelden ebede her türlü hamd ve övgü, şükür ve minnet, Allah’a mahsustur.” Fâtiha Sûresi, 1:2.
2 : “Âlemlerin Rabbi.” Fâtiha Sûresi, 1:2.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Önceki Risale: Beşinci Şuâ / Sonraki Risale: Birinci Şuâ

Bölümler

Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

âciz : zayıf, güçsüz
âhirde : sonda
âlem : dünya, küçük kâinat
Bismillâh : Allah’ın adıyla
cüz’î : ferdî, küçük
ekseri : çoğunlukla
Elhamdü lillâh : “ezelden ebede her türlü hamd ve övgü Allah’a mahsustur”
fışkı : canlıların dışkısı
gayet : çok
hadsiz : sonsuz, sınırsız
hal : davranış, hareket
hamd ve şükür : minnet ve övgü
hamd : övgü ve şükür
hikmet : fayda, gaye; Allah’ın herşeyi belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde yaratma sıfatı
hüccet : delil, kanıt
ihata : kapsama, kuşatma
ihsan : bağış, ikram, lütuf
ihtiyarî : isteğe bağlı, iradeyle yapılan
ikram : bağış, iyilik
in’am : nimet verme, nimetlendirme
kâinat : evren, bütün yaratılmışlar
kàl : dil, söz, kelâm
kalem-i kudret ve kader : Allah’ın olacak hâdiseleri olmadan önce bilip takdir etmesi ve bu olayların düzenli olarak meydana gelişinde bir kalem gibi eserini gösteren İlâhî güç ve ilim
kat’î : kesin olarak
küllî : büyük, kapsamlı
Mâbud-u Mahmûd : övülmeye, medhe lâyık tek ibadet edilecek olan Allah
mevcudiyet : varlık
mevcut : varlık
mukàbilinde : karşılığında
Mün’im-i Rahîm : sonsuz şefkat ve merhamet sahibi ve gerçek nimet verici olan, Allah
nazar : bakış
nefs : kişinin kendisi
nihayetsiz : sonsuz
Rab : herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah
Rabbü’l-Âlemin : âlemlerin Rabbi, bütün âlemleri idare ve terbiye eden Allah
rahmet : Allah’ın şefkat ve merhameti
rızık : Allah’ın ihsan ettiği nimetler, yiyecekler
rububiyet : Rablık
sâfî : duru, katıksız, temiz
seyyal : akıcı
suret : biçim, şekil
şehadet : şahitlik, tanıklık
şerâit : şartlar
tedbir : çekip çevirme, ihtiyacını karşılama
terbiye : belli bir amaca erişecek şekilde geliştirme, olgunlaştırma
terekküp etme : oluşma, meydana gelme
umumî : bütün
vahdet : birlik, teklik
vücub-u vücud : Allah’ın varlığının zorunlu oluşu, var olmak için bir sebebe muhtaç olmaması
zemin : yer
zerre : en küçük madde parçası, atom
zîhayat : canlı, hayat sahibi
Yükleniyor...