NEFİSLE BOYANMAK

“… Duyguları, efkârları kâinatın envâr-ı marifetini getirdiği vakit, nefsinde onu tasdik edecek, ışıklandıracak ve idame edecek bir madde bulmadığı için, sönerler.”(1)

Marifet tanımak demektir. Fatiha sûresinde önce bütün hamd ve senanın ancak Allah için ve O’na mahsus olduğu beyan edildikten sonra marifet derslerine geçilir. Ve ilk olarak Allah, “bütün âlemlerin Rabbi” olarak tanıtılır. Bunu Rahmân, Rahîm ve Malikiyevmüddin isimleri takib eder. Bu dört isim Kur’ân’da geçen bütün marifet derslerinin özeti ve çekirdeği hükmündedir.

İnsan için Rabbini tanımada en yakın delil, içinde yaşadığı şu kâinattır. Kâinat kitabını okumada ve doğru değerlendirmede ise yegâne rehber Kur’ân-ı Kerîm’dir. Üstat Hazretleri bu İlâhî Ferman için; “şu kitab-ı kebir-i kâinatın bir tercüme-i ezeliyesi” ifadesini kullanır. Kur’âna tabi olmayan insan, varlıkları ve olayları kendi aklınca değerlendirmekle yetinir ve onlarda sergilenen hikmet ve marifet derslerinden mahrum kalır.

"Fikrin sönük ise; Kur'anın güneşi altına gir, imanın nuriyle bak ki: Yıldız böceği olan fikrin yerine her bir âyet-i Kur'an, birer yıldız misillü sana ışık verir.”(2)

Baştaki metinde insanın kâinatı değerlendirmede öncelikle müracaat ettiği iki esas kaydediliyor: Duygular ve düşünceler (efkâr).

Eşya hakkındaki bilgilerimizde, yani Güneşi, Ayı, denizi bilmemizde duygularımız birinci planda yer alır. Yerin çekimi ve Güneş'in cazibesi gibi göremediğimiz hadiseleri de akıl yürüterek anlamaya çalışırız. İşte bu iki kaynaktan gelen görgü ve bilgilerin marifete dönüşmesi için kalbin iman nuruyla nurlanması gerekir.

Kararmış bir kalpte bu bilgiler ışıklanmaz ve devam etmezler, sönüp giderler. Nitekim dersin devamında şöyle buyrulur:

“Gelen her şey nefsindeki renklerle boyalanır. Mahz-ı hikmet gelse, nefsinde abesiyet-i mutlaka suretini alır. Çünkü, şu haldeki enenin rengi, şirk ve ta'tildir, Allah'ı inkârdır.”

Yine Nur Külliyatı’nda “Herkes ayinesinin müşahedesine tabidir.” buyrulur. İnsanın kalp aynası küfür ile kararırsa ve akıl mizanı da böylece bozulursa, o insana kâinat kitabının verdiği dersler bir fayda sağlamaz. Hikmet ve rahmeti adeta haykıran deliller de sunulsa o ayinede bunlar “abesiyet-i mutlaka” sûretini alırlar; düşünülmeye ve şükredilmeye değer bulunmazlar. Ya tabiata, ya tesadüfe veya maddenin hareketine isnat edilen bu büyük tecelliler sönüp kaybolurlar, ne kalbe bir feyiz ve hayret verirler, ne de akla bir tefekkür ve ibret kapısı açarlar.

Kalbi karartan ve hakikatlerin görünmesine perde olan sebepler muhteliftir. Şirk, ta’til (inançsızlık, ateizm), tabiatperestlik, materyalizm ve evrim bunların başında gelir. Birçok insanda ise, “düşünmeden yaşama” ayrı bir felsefî akım gibi rağbet bulmuş ve hakikatlerin görünmesine engel olmuştur.

Özellikle sefahat ve eğlencenin hâkim olduğu toplumlarda bu karanlık nokta ön plana geçmiştir.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Otuzuncu Söz, Birinci Maksad.
(2) bk. age., Otuz İkinci Söz, Üçüncü Mevkıf.

Yükleniyor...