DOĞRULUK, İFTİRA, KİZB, SIDK, YALAN

"Yalancılık ise, Sâni-i Zülcelâlin kudretine iftira etmektir." (Hutbe-i Şâmiye)

"Yol ikidir, üç değildir. Ya doğru, ya yalan, ya sükût değildir." (Hutbe-i Şamiye)

"Her dediğin doğru olmalı; fakat her doğruyu demek doğru değildir." (Mektûbat, Yirmi İkinci Mektup, Birinci Mebhas, Dördüncü Vecih)

"Sıdk ve doğruluk İslâmiyetin hayat-ı içtimaiyesinde ukde-i hayatiyesidir. Riyakârlık, fiilî bir nev’i yalancılıktır. Dalkavukluk ve tasannu, alçakça bir yalancılıktır." (Hutbe-i Şâmiye)

"Bir dane sıdk, yakar milyonla yalanı. Bir dane-i hakikat, yıkar kasr-ı hayali. Sıdk büyük esastır, bir cevher-i ziyalı." (Sözler, Lemeât, Yalan bir lâfz-ı kâfirdir)

"Maslahat dahi yalan söylemeye illet olamaz. Çünkü muayyen bir haddi yok; sû-i istimâle müsait bir bataklıktır." (Hutbe-i Şâmiye)

"Benî Âdemin en eşrefi, ehl-i hak ve hakikat olan doğru Müslümanlardır. Hakaik-i İslâmiyet buna şehadet ettiği gibi, istikbalin vukuatı da tasdik edecektir." (Muhakemat, Birinci Makale, Dokuzuncu Mukaddeme)

"Biz ki hakikî Müslümanız; aldanırız, fakat aldatmayız. Bir hayat için yalana tenezzül etmeyiz." (Divan-ı Harb-i Örfî)

"Ahlâk-ı âliyeyi tahrip eden, kizbdir. Âlem-i İslâmı zehirlendiren, ancak kizbdir. Âlem-i beşerin ahvâlini fesada veren, kizbdir. Nev-i beşeri kemalâttan geri bırakan, kizbdir." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 9-10. âyetin tefsiri)

"Ahlâk-ı âliyenin hayatı, sıdktır. Terakkiyatın mihveri sıdktır. Âlem-i İslâmın nizamı, sıdktır. Nev-i beşeri kâbe-i kemalâta îsal eden sıdktır." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 9-10. âyetin tefsiri)

"Sıdk, İslâmiyet’in üssü’l-esasıdır ve ulvî seciyelerinin rabıtasıdır ve hissiyat-ı ulviyesinin mizacıdır. Öyleyse, hayat-ı içtimaiyemizin esası olan sıdkı, doğruluğu içimizde ihyâ edip onunla mânevî hastalıklarımızı tedâvi etmeliyiz." (Hutbe-i Şâmiye)

"En büyük ders, doğruluk yolunda ölümünü istihkar dersi vermektir." (Divan-ı Harb-i Örfî)

"Bir zatta içtima eden ahlâk-ı âliye kizb, hile gibi alçak halleri reddeder. Evet, yalnız şecaatle iştihar eden bir zât, kolay kolay yalana tenezzül etmez." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 23-24. âyetin tefsiri)

"Ahlâk-ı âliyeyi ve yüksek huyları hakikate yapıştıran ve o ahlâkı daima yaşattıran, ciddiyet ile sıdktır. Eğer sıdk kalkıp araya kizb girerse, rüzgârlara oyuncak olan yapraklar gibi, o adam da insanlara oyuncak olur." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 23-24. âyetin tefsiri)

"Ahlâk-ı âliyenin, hakikatin zeminiyle olan rabıta-i ittisali ciddiyettir." (Muhakemat, Üçüncü Makale, Birinci Meslek)

"Deveran-ı dem gibi hayatlarını idame eden ve imtizaçlarından tevellüd eden haysiyete kuvvet veren, heyet-i mecmuasına intizam veren yalnız sıdktır." (Muhakemat, Üçüncü Makale, Birinci Meslek)

"Sıdk ve ciddiyet kesildiği anda o ahlâk-ı âliye kurur ve hebâen gidiyor." (Muhakemat, Üçüncü Makale, Birinci Meslek)

"Eğer biz doğru İslâmiyeti ve İslâmiyete lâyık doğruluğu ve istikameti göstersek, bundan sonra onlardan fevc fevc dahil olacaklardır." (Münâzarat)

"Sual: Her şeyden evvel bize lâzım olan nedir?
Cevap: Doğruluk.

Sual: Daha?
Cevap: Yalan söylememek.

Sual: Sonra?
Cevap: Sıdk, ihlâs, sadâkat, sebat, tesanüd.

Sual: Yalnız...
Cevap: Evet...

Sual: Neden?
Cevap: Küfrün mahiyeti yalandır. İmanın mahiyeti sıdktır. Şu burhan kâfi değil midir ki, hayatımızın bekası, imanın ve sıdkın ve tesanüdün devamıyladır?" (Münâzarat)

"Kizb, küfrün esasıdır. Kizb, nifâkın birinci alâmetidir. Kizb, kudret-i İlâhiyeye bir iftiradır. Kizb, hikmet-i Rabbaniyeye zıttır." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 9-10. âyetin tefsiri)

"Bütün o kıymettar cihazât-ı insaniyeyi hayvanlıktan çok aşağı bir derekeye düşürüp hikmet-i İlâhiyeye iftira ve zulmettin." (Sözler, Altıncı Söz)

"Acaba hiç akıl kârı mıdır ki, din düşmanları, iftira ve yalanlardan ibaret yaygaralarını yapsınlar da, bizler hakikatı izhar tarzıyla müdâfaa etmekte susalım?" (Sözler, Konferans)

"Allah namına iftira eden, yalan söyleyen, en ednâ bir dereceye düşer." (Mektubat, Yirmi Altıncı Mektup, Birinci Mebhas)