Block title
Block content

İkinci Maksat, İkinci Esas

İçerikler

  1. "Demek, nizamı nizam eden, saadet-i ebediyedir. Öyle ise, nizam-ı âlem, saadet-i ebediyeye işaret ediyor." İzah eder misiniz?

  2. "Eğer saadet-i ebediye olmazsa, şu esaslı nizam, bir sûret-i zaife-i vâhiyeden ibâret kalır; yalancı, esassız bir nizam olur. Nizam ve intizamın ruhu olan mâneviyât ve revâbıt ve niseb, hebâ olup gider." açar mısınız?

  3. "İşte, eğer saadet-i ebedîye olmazsa, şu esaslı nizam, bir suret-i zaife-i vâhiyeden ibaret kalır. Yalancı, esassız bir nizam olur." İzah eder misiniz?

  4. "İşte, eğer saadet-i ebediye olmazsa, şu esaslı nizam, bir suret-i zaife-i vâhiyeden ibaret kalır... Demek, nizamı nizam eden, saadet-i ebediyedir. Öyle ise, nizam-ı âlem, saadet-i ebediyeye işaret ediyor." cümlelerini izah eder misiniz?

  5. "Nizam ve intizamın ruhu olan mâneviyat ve revâbıt ve niseb, hebâ olup gider." cümlesini izah eder misiniz?

  6. "On menba ve medardan süzülen bir hadsdir." cümlesinde geçen “hads” kelimesi ne anlama gelmektedir ve nasıl bir burhan ve delil oluyor?

  7. "Saadet-i ebediyeye muktazi vardır. Ve o saadeti verecek Fâil-i Zülcelâl de muktedirdir. Hem harab-ı âlem, mevt-i dünya mümkündür. Hem vaki olacaktır." ifadelerinin izahını yapar mısınız?

  8. "Saadet-i ebedîyeye muktezi vardır ve o saadeti verecek Fâil-i Zülcelal de muktedirdir..." Buradaki altı meseleyi birer cümle ile açıklar mısınız?

  9. "Suret-i zaife-i vahiye" ve "nizam ve intizamın ruhu olan maneviyat ve revabit ve niseb" ifadeleri ne demektir?

  10. "Zâten Onuncu Söz'de, kalbi iman-ı kâmil derecesine çıkaracak derecede burhanlar zikredilmiştir. Şurada ise, yalnız aklı ikna edecek, susturacak, Eski Said'in Nokta Risalesi’ndeki beyanatı tarzında bahsedeceğiz." İzah eder misiniz?

  11. Harab-ı âlem ve mevt-i dünyanın mümkün ve vaki olması kâinatın tamamıyla mı ilgili? Kıyamette her şey yok mu olacak?

  12. “Dikkat edilse, şu kâinatın umumunda bir nizam-ı ekmel, bir intizam-ı kasdî vardır. Her cihette reşehat-ı ihtiyar ve lemaat-ı kasd görünür..." İzah eder misiniz?

  13. "Akıl ve hikmet ve istikrâ ve tecrübenin şehadetleriyle sabit olan hilkat-i mevcudattaki adem-i abesiyet ve adem-i israf, saadet-i ebediyeye işaret eder." İzah eder misiniz; "hikmet" konusu ikinci medarda da geçiyordu, ne farkı var?

  14. "Dönmemek üzere adem, her şeyi abes eder, her şey israf olur." Geri dönüşlü bir adem mi var ki, dönmemek üzere adem ifadesi kullanılıyor?

  15. "Fıtratta israf ve hilkatte abesiyet olmadığına delil, Sâni'-i Zülcelal'in her şeyin hilkatinde en kısa yolu ve en yakın ciheti ve en hafif sureti ve en güzel keyfiyeti ihtiyar ve intihab etmesidir ve bazan bir şeyi, yüz vazife ile tavzif etmesidir ve bir ince şeye bin meyve ve gayeleri takmasıdır." İzah eder misiniz?

  16. "İnsanda olan hadsiz istidadat-ı maneviye ve nihayetsiz âmâl ve efkâr ve müyulât dahi israf edilmeyecektir." cümlesini izah eder misiniz; "Hadsiz, nihayetsiz" gibi kavramları nasıl anlayabiliriz?

  17. "Sâni-i Zülcelâlin, her şeyin hilkatinde en kısa yolu ve en yakın ciheti ve en hafif sureti ve en güzel keyfiyeti ihtiyar ve intihap etmesidir ve bazen bir şeyi yüz vazifeyle tavzif etmesidir ve bir ince şeye bin meyve ve..." Örnekle izah eder misiniz?

  18. "Umum fıtratta, ezcümle insanda, fenn-i menâfiü’l-âzâ şehadetiyle sabit olan adem-i israf gösteriyor ki, insanda olan hadsiz istidâdât-ı mâneviye ve nihayetsiz âmâl ve efkâr ve müyûlât dahi israf edilmeyecektir." Buradaki tabirleri açar mısınız?

  19. Yirmi Dokuzuncu Söz'de geçen Birinci Medar ile İkinci Medar arasındaki farkı tam bulamadık. Farkı lütfeder misiniz?

  20. Yirmi Dokuzuncu Söz, İkinci Maksat, Üçüncü Medarı açıklar mısınız?

  21. “Hilkat-i kâinatta bir hikmet-i tâmme görünüyor. Evet inayet-i ezeliyenin timsali olan hikmet-i İlâhiye, kâinatın umumunda gösterdiği maslahatların riayeti ve hikmetlerin iltizamı lisanı ile saadet-i ebediyeyi ilân eder.” İzah eder misiniz?

  22. "Allah'ın dünya denilen büyük saatindeki yevm, sene, ömr-ü beşer, deverân-ı dünya, birbirine mukaddime olarak birbirinden haber veriyor, döner, işlerler." Kâinattaki zaman ayarlı faaliyetlerin birbirlerine bağlı olarak dönüp işlediğini nasıl anlamalıyız?

  23. "Bir şahsın müddet-i ömründe başına gelmiş birçok kıyamet çeşitleri vardır. Her gece bir nevi ölmekle, her sabah bir nevi dirilmekle emârât-ı haşri gördüğü gibi, beş altı senede bil'ittifak bütün zerrâtını değiştirerek..." İzah eder misiniz?

  24. "Gece ve gündüzde, kış ve baharda, cevv-i havada, insanın şahıslarında müddeti hayatında değiştirdiği bedenler, mevte benzeyen uyku gibi... " Bu sayılan unsurlar nasıl ve ne şekilde bir kıyamet-i kübranın tahakkukunu ihsas ediyor?

  25. "Hem, hayvan ve nebat nevilerinde üç yüz binden ziyade haşir ve neşir ve kıyamet-i nev'iyeyi her baharda müşahede ediyor." Hayvan ve nebatat üç yüz bin nev’i midir? Bunlardaki “kıyamet-i neviye” ne anlama gelmektedir?

  26. "İnsanın bir tek şahsı, başkasının bir nev’i hükmündedir." cümlesini izah eder misiniz?

  27. "İnsanın bir tek şahsı, başkasının bir nev’i hükmündedir.” ne demektir?

  28. Nebatatın kökleri ile bir kısım hayvanatın baharda aynen ihyası ve yaprak çiçek ve meyvelerle birlikte bir kısmının da mislen iadesi; insanların haşri için nasıl bir delil olmaktadır ve ne anlama gelmektedir?

  29. "İstidadatta mündemic olan gayr-i mahsur kabiliyetler..." Buradaki "İstidat" ve "kabiliyet arasındaki farkı açıklar mısınız?

  30. "Sair nevilerde fertlerin mahiyeti cüz'iyedir, kıymeti şahsiyedir, nazarı mahduttur, kemâli mahsurdur, lezzeti ve elemi ânidir. Beşerin ise, mahiyeti ulviyedir, kıymeti gàliyedir, nazarı âmmdır, kemâli hadsizdir, mânevî lezzeti ve elemi kısmen daimîdir."

  31. İstidat, kabiliyet, meyil, emel, efkâr ve tasavvurât-ı insaniyeyi kademe kademe açar mısınız? Bunlar saadet-i ebedîyeye nasıl işaret ediyor?

  32. Yirmi Dokuzuncu Söz, İkinci Maksat, İkinci Esas'ta geçen Beşinci Medar başlıklı pasajı açıklar mısınız?

  33. “Bilmüşahede sair nevilerde tekerrür eden bir çeşit kıyametler ve haşirler; şu kıyamet-i kübra-yı umumiyede, her şahs-ı insanî aynıyla iade edilerek haşredilmesine remz eder, haber verir.” Her bir insanın aynıyla iade edilmesi mevzusunun izahı nasıldır?

  34. “İşte hiç yalan söylemeyen fıtrat ve fıtrattaki şu kat’î ve şedid ve sarsılmaz meyl-i saadet-i ebediye, saadet-i ebediyenin tahakkukuna dair vicdana bir hads-i kat’î veriyor.” İzahı nasıldır, fıtrat ile saadet-i ebedîye arasında nasıl bir münasebet var?

  35. "Demek rahmet -çünkü rahmettir- hicrân-ı ebedîyi, muhabbet-i hakikiyeye karşı çıkaramaz." cümlesini izah eder misiniz?

  36. Altıncı Medar’da rahmet-i ilâhîye nazara verilerek haşir ve saadet-i ebediye anlatılmakta ve özellikle rahmetin cilvelerinden olan aşk, şefkat ve akıl nimetleriyle saadet-i ebediye ispat edilmektedir. Bu medarı özetler misiniz?

  37. "Evet, o zâtın sözleri saadet-i ebediyenin kapılarını açmış..." Bütün peygamberlerin tevhidden sonra ikinci davaları haşir ve saadet-i ebediye olmasına rağmen ekser insanlar neden bu hakikate karşı lakayd kalıyor, hatta inkâr ediyorlar?

  38. "İnsanın fıtrat-ı zîşuuru olan vicdanı, saadet-i ebediyeye bakar, gösterir." Vicdanın, “fıtrat-ı zişuur” olmasını açar mısınız?

  39. "Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyânın tazammun ettiği ve mükerreren tefekküre emredip nazara vaz eylediği berâhin-i akliye-i kat’iye binlerdir." İzah eder misiniz? Aklî delillere daha çok âhiretin ispatı noktasında mı yer verilmiş?

  40. "Kur’ân’ın nefs-i ihbarı, haşr-i cismanînin keşşafıdır ve şu tılsım-ı muğlâk-ı âlemin ve şu remz-i hikmet-i kâinatın miftahıdır." İzah eder misiniz?

  41. "Vicdanî olan incizap ve cezbe, bir gaye-i hakikiyenin ve bir hakikat-i cazibedârın yalnız cezbiyle olabilir." Buradaki “gaye-i hakiki” ve “hakikat-i cazibedar” kelimelerinden murat nedir? Yani saadet-i ebediyenin cazibesi bu anlama gelmiyor mu?

  42. Onuncu Medarda geçen ilk ayetlerin haşirle ilgili kıyas-i temsiliyeye işaret etmesi ve son ayetin adalet delili olmasını izah eder misiniz? Ayrıca mezkur ayetlerin haşr-i cismani ve saadet-i ebediyeyi gösterecek pek çok dürbünleri muhtevi olması?

  43. "O tavırların herbirisinin öyle kavânîn-i mahsusa ve öyle nizâmât-ı muayyene ve öyle harekât-ı muttarıdaları vardır ki, cam gibi, altında bir kasd, bir irâde, bir ihtiyâr, bir hikmetin cilvelerini gösterir." Cam gibi, konusu ile birlikte açar mısınız?

  44. "Rızık namıyla bir madde-i lâtifeyi ister ki, o beden uzuvlarının ayrı ayrı hacetleri nisbetinde, Rezzâk-ı Hakikî, bir kanun-u mahsusla taksim ve tevzi ediyor." cümlesindeki "madde-i latife" ne demektir?

  45. "Rızık namıyla bir madde-i lâtifeyi ister..." Rızkın, “madde-i latife” olması ne demektir?

  46. "Vücud-u insan, tavırdan tavra geçtikçe acip ve muntazam inkılâplar geçiriyor." İnsanın yaratılışındaki safhaları kademe kademe nazara vererek haşrin ve saadet-i ebediyenin ispatı yapılıyor; bu konuyu izah eder misiniz?

  47. "Erzaktaki tecelli-i rububiyet gösteriyor ki, iptidâ o zerreler muayyen idiler, muvazzaf idiler, o makamlar için namzet idiler." İzah eder misiniz?

  48. "İşte, o zerrattan hangi zerreye bir nazar-ı hikmetle baksan göreceksin ki, basîrâne, muntazamâne, semîâne, alîmâne sevk olunan o zerreye, kör ittifak, kanunsuz tesadüf, sağır tabiat, şuursuz esbab hiç ona karışamaz." İzahı?

  49. "Rızık olarak bir bedene girip, o beden içinde dört matbahta pişirildikten sonra ve dört inkılâbât-ı acîbeyi geçirdikten sonra ve dört süzgeçten süzüldükten sonra..." Burayı izah eder misiniz?

  50. "Sonra, nizâmât-ı muayyene ve harekât-ı muttarıda ile ve desâtir-i mahsusa ile, rızık olarak bir bedene girip, o beden içinde dört matbahta pişirildikten sonra ve dört inkılâbât-ı acîbeyi geçirdikten sonra..." Açıklar mısınız; bu dört matbahla ilgi ayetler var mıdır?

Yükleniyor...