"Elbette böyle amelim bir mezheb-i hakka muvafık gelir. O bana kâfidir..." İnsan istediği tarzda mezhep değiştirebilir mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Önce şu hususu kısaca belirtmekte fayda vardır:

İçtihat Risalesi'nde ifade edildiği gibi, dinin zaruriyatına içtihat giremez. Bunlar açıkça beyan edilmiştir. İmanın altı rüknü gibi İslâm’ın beş şartı da bütün mezheplerde müşterektir. İçtihattan doğan farklılıklar dinin teferruat sayılan meselelerindedir. Bunlar dinî hükümler içinde, Üstadımız ifadesiyle, ancak yüzde on kadar kalır. Yüzde doksanında mezhepler arasında bir farklılık görülmez. Bu sebeple, İslam dininde mezhepler Hristiyanlıktaki gibi değildir. Onlardaki farklı mezhepler ayrı birer din gibidir, kiliseleri ayrıdır.

İslâm dininde bütün mezhep mensupları aynı camide, aynı imamın arkasında namazlarını kılarlar. Sadece bazı teferruat meselelerde birbirlerinden ayrı hareket ederler. Meselâ, bütün mezheplerde her rekatta Fatiha okunur; cemaatle kılınan namazlarda Hanefiler imamın Fatiha okumasını yeterli bularak sadece susarlar, Şafiiler ise kendileri de ayrıca Fatiha’yı okurlar. Yine her mezhepte rükua giderken tekbir getirilir, ancak Hanefiler rükua giderken sadece tekbir getirir, ellerini ilk tekbirde olduğu gibi kaldırmazlar, Şafiiler ise kaldırırlar. Vitir namazını Hanefiler ara vermeksizin üç rekat halinde kılarken, Şafiiler iki rekatı ayrı, bir rekatı ayrı kılarlar. Bu gibi farklılıkların hiçbiri, dinin esasına taalluk edecek kadar önemli değildir.

Bu kısa açıklamadan sonra sorunun cevabına geçelim. İslâm dininde mezhepler arasında büyük farklılık olmadığı içindir ki, zaruret halinde bir mezhepten diğerine geçilebilmektedir. Özellikle talak meselesinde bu yola başvurulur.

Bir Hanefi sıkça kanamaya maruz kalıyor ve bu yüzden abdest almada büyük zorluklar çekiyorsa, Şafii mezhebine dönebilir. Diğer mezhep mensupları için de ihtiyaç halinde aynı yola başvurulabilmektedir. Dinimizde böyle bir kolaylık olmakla birlikte, uygulamada, mezhep değiştirme yok denecek kadar az vuku bulur.

Hiçbir zaruret ve ihtiyaç olmadan başka bir mezhebe geçmek, bir süre sonra da daha başka bir mezhebi seçmek her şeyden önce müçtehit efendilerimize göstermemiz gereken hürmete zıttır.

Biz mezhep imamlarımızın farklı içtihatlarını tartarak birini diğerinden daha üstün görecek bir ilmi seviyeye sahip değiliz ki, kendi mezhebimizi bırakıp da diğer bir mezhebe geçelim. Böyle bir yola ancak zaruret haline girilebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...