Şefkat tokatlarının On Birincisi neden yazılmadı? Boş kalacaksa neden "Belki rızası yok diye yazılmadı." ibaresi yazıldı?
Değerli Kardeşimiz;
Onuncu Lem’a Şefkat Tokatları içerisinde On Birinci Tokat’ın detaylandırılmaması ve "Belki rızası yoktur." denilerek geçilmesi, hem edebi hem de manevi derinliği olan bir meseledir. Bu durumun hikmetlerini şu başlıklarla değerlendirebiliriz:
Şahsın Hukukuna ve Mahremiyetine Saygı
Üstad Bediüzzaman’ın "belki rızası yoktur" ifadesi, İslam ahlakındaki "setr-i ayıp ve kul hakkına riayet" prensibiyle doğrudan ilgilidir. Şefkat tokatları, kişilerin hizmetteki hataları neticesinde aldıkları manevi ikazlardır. On Birinci sıradaki zatın bu durumunun kamuya açık bir eserde detaylandırılması, o zatı mahcup edebilir veya gıybet sınırına girebilirdi. Yazılmaması, o şahsın onurunu korumaya yöneliktir. Burada bize de üstü kapalı şöyle bir ders var: Sizler de birisinin hatalarını iyi niyetle bile olsa rızası yoksa bahsetmeyin ki gıybete düşmeyesiniz.
"Sıraya Koyma" Meselesinin İkaz Edici Rolü
On Birinci Tokat'ın başlığının atılıp içeriğinin boş bırakılması, aslında yazılmasından daha etkili bir ikaz yöntemidir.
İntibah (Uyanış): Okuyucuya, "Burada öyle bir tokat var ki, mahiyeti açıklanamayacak kadar ağır veya özeldir." mesajını verir.
Genelleme: Somut bir olay anlatılmadığında, her talebe "Acaba benim de gizli bir hatam bu sınıfa girer mi?" diyerek kendi nefsini muhasebe eder. Yani bu boşluk, her talebenin kendine pay çıkarabileceği bir ayna görevi görür.
Hizmet-i Kur'aniye’nin Ciddiyeti
Bir listenin varlığı ve o listede bir boşluğun bulunması, nizamın ve takibin devam ettiğini gösterir. On birinci tokatın varlığını belirtmek ama detay vermemek, "Hizmetteki en küçük bir sarsıntı bile kayıt altındadır." mesajını pekiştirir. Hiç yazılmasaydı, o silsiledeki bir halka eksik kalacak ve hizmetteki sevk-i ilahi tam olarak hissedilemeyecekti.
Şefkat ve Ümit Kapısını Açık Tutmak
Şefkat tokatlarının amacı insanı dışlamak değil, geri kazanmaktır. Tokadın mahiyeti ve şahsı yazılmayıp noktalarla bitirilmesi, o sürecin devam ettiğine veya o kişinin tövbe ve ıslah ile durumunu düzeltebileceğine işaret edebilir.
Diğer Muhtemel Hikmetler
Zamanın Şartları: O dönemdeki siyasi ve sosyal baskılar nedeniyle, o zatın kimliğinin veya yaşadığı olayın deşifre edilmesi hizmete zarar verebilecek bir boyutta olabilir.
Manevi Bir İzin: Üstad, bu eserleri kendi isteğiyle değil, bir ihtar-ı kalbi ile yazdığını sıkça belirtir. On Birinci Tokat'ta o manevi iznin veya işaretin gelmemiş olması, kalbin o noktada durdurulmuş olması da bir hikmettir.
Özetle; boş bırakılması ve noktalar, edebin kelama galip gelmesidir. Üstad, talebesini incitmemek ile tokadın varlığını bildirmek arasındaki hassas dengeyi bu şekilde kurmuştur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü