"İslamiyetin menşei ilim, esası akıl olduğuna işaret eder." İzah eder misiniz? Kur'an ve İslamiyet'in emirlerinin bütünü akıl ve mantığa uygundur denilebilir mi; yalnız teslimiyetle olan hükümler var mıdır?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın emir ve yasaklarının toplamından ibaret olan İslamiyet mahz-ı hikmettir yani hiçbir hükmü hikmetsiz ve akıl dışı değildir. Yalnız akıl ve mantık denildiğinde felsefeyi temel ve ölçü alan akıldan değil salim, fıtri ve objektif bir akıldan bahsediyoruz. Bu durumda her aklıselim İslam’ın emir ve yasaklarındaki hikmeti tasdik ve takdir eder.

Felsefe ile alude, onun tesiri ve etkisi altına girmiş bir akıl, İslam’ın emirlerindeki yüce ve ince hikmetleri anlaması ve takdir etmesi her zaman mümkün olmayabilir.

Bu sebeple İslam’ın bazı hükümlerindeki yüksek ve yüce hikmetlere insanların salt aklı yetişemediği için, art niyetli dinsizler -haşa- akıl ve mantık dışı diye saldırabilirler, bu bizi yanıltmasın.

İslam alimleri İslam’ın bütün emir ve yasaklarının hikmet ve güzelliklerini eserlerinde beyan ve ispat etmişler.

İbadetler artmaz, eksilmez, zamanın ve örfün değişmesiyle değişikliğe uğramaz. Bundan dolayı ibadetlerle ilgili dinî hükümlere “taabbüdî hükümler” denilir.

“Taabbudî hükümler: Tevkîfî hükümler ve sâbit hükümler olarak da ifade edilen bu kategorideki hükümler, aklın kendi başına ulaşamayacağı hükümlerdir. Namaz, oruç ve abdest gibi temel ibadet hükümleri ve akide meselelerindeki hükümler bu grupta yer alır.

Şeriatın iki çeşit hükümleri vardır:

Birisi taabbudi dediğimiz, yani hikmeti bilinmeyen ve tamamıyla Allah’ın emir ve yasağına bakan kurallardır.

İkincisi makulu'l-mana dediğimiz ilahi emirler veya yasaklarda yatan hikmetlerin araştırılabileceği kısım.

"Niye sabah namazı dört rekât da on veya yirmi rekât değil?.."

"Allah emrettiği için." Öğle namazı Allah tarafından on rekât olarak tayin edilmiştir. Bunun hikmetini araştırmak sonuçsuz olacaktır. Çünkü Allah öyle emretmiştir. Ve bunun asıl cevabı budur. Ama bazı şeriat kuralları hikmetle izah edilebilir. Ama hikmetler asıl değildir. Asıl olan Allah’ın emri veya yasaklamasıdır.

Taabbudi emir ve yasaklar, yalnız teslimiyetle ilgili olan hükümler sınıfından sayılabilir. Lakin bu yine de hikmetsiz olduğu anlamına gelmez. İnsan aklı kısa kaldığı için, bu tür ibadetlerin inceliklerini idrak edemez.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...