21-22. âyetin tefsiri

İçerikler


  1. "Akaidi ve imani hükümleri kavi ve sabit kılmakla meleke haline getiren ancak ibadettir."cümlesinde neden meleke ifadesi kullanılmış?

  2. Evet Allah'ın emirlerini yapmaktan ve nehiylerinden sakınmaktan ibaret olan ibadetle vicdani ve akli olan imani hükümler terbiye ve takviye edilmezse, eserleri ve tesirleri zayıf kalır. Açıklar mısınız?

  3. Ve keza, ibadet, dünya ve ahiret saadetlerine vesile olduğu gibi maaş ve maad, yani dünya ve ahiret işlerini tanzime sebeptir,.. diye devam eden cümleyi açıklar mısınız?

  4. İşaretü'l-İ'caz'da, ibadetin dünya saadetine vesile oluşu anlatılmaktadır. Halbuki ibadetinden dolayı insanlar işkenceye maruz kalıyor, sürgüne sevkediliyor, toplumdan dışlanıyor ya da dünyevi zevklerden feragat ediyorlar. Açıklar mısınız?

  5. "Tecavüzleri önlemek için, cemaat-i insaniye, çalışmalarının semerelerini mübadele etmekte adalete muhtaçtır... Öyle bir kanun, ancak şeriattır." Avrupada şeriat olmamasına rağmen -maalesef- ülkemize nispetle menfur hadiseler daha az oluyor, izah?

  6. "Lâkin her ferdin aklı, adaleti idrakten âciz olduğundan, küllî bir akla ihtiyaç vardır ki, ferdler, o küllî akıldan istifade etsinler. Öyle küllî bir akıl da ancak kanun şeklinde olur. Öyle bir kanun, ancak Şeriattır." İzahı?

  7. "Sonra, Cenâb-ı Hakk'ın emirlerine ve nehiylerine itaat ve inkıyadı tesis ve temin etmek için, Sâniin azametini zihinlerde tesbit etmeye ihtiyaç vardır. Bu tesbit de, ancak akaid ile, yani ahkâm-ı imaniyenin tecellîsiyle olur. İmanî hükümlerin..." izah?

  8. "İmani hükümlerin takviye ve inkişaf ettirilmesi, ancak tekrar ile teceddüd eden ibadetle olur." cümlesini açıklayabilir misiniz?

  9. İbadet fikirleri Sani-i Hakime çevirtmek içindir... İtaat ve inkıyad ise abdi intizam-ı ekmel altına idhal eder... Hikmet ise kainat sahifelerinde parlayan san'at nakışlarıyla tebarüz eder. İbadet ile hikmetin ortaya çıkması ve itaat ile bağlantısı?

  10. "Hikmet ise, kâinat sahifelerinde parlayan san’at nakışlarıyla tebarüz eder." ifadesini misallerle açıklar mısınız?

  11. "İnsan santral gibi, bütün hilkatın nizamlarına ve fıtratın kanunlarına ve kâinattaki nevamis-i İlahiyenin şualarına bir merkezdir." cümlesini açıklar mısınız?

  12. "Ve tabakat-ı âlemde deveran eden dolapların hareketlerine muhalefetle o dolapların çarkları altında ezilmesin..." Burada dolap ifadesi ne anlamda kullanılmıştır?

  13. Emirleri imtisal, nehiylerden içtinap etmek sayesinde, bir fert, heyet-i içtimaiyede çok mertebelerle nisbet peyda eder ve alâkadar olur. Bilhassa ahkâm-ı diniye ve mesalih-i umumiye hususunda, bir fert, bir nevi hükmüne geçer. İzahı?

  14. Yani, pek çok hukuklar, haysiyetler, irşadlar, tâlimler, ıslahlar gibi vazifeler, bir şahsa yüklenir. Eğer o emri imtisal, nevâhîden içtinap eden o şahıs olmasa, o vazifeler tamamen pâyimâl olur.. Açar mısınız?

  15. "İnsanın o yüksek ruhunu inbisat ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?

  16. "…İstidatlarını inkişaf ettiren, ibadettir." Bu nasıl oluyor, ibadet etmeyenlerin kabiliyetleri açığa çıkmıyor mu?

  17. "Meyillerini temyiz ve tenzih ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?

  18. "Emellerini tahakkuk ettiren, ibadettir." cümlesini izah eder misiniz?

  19. "Fikirlerini tevsi’ ve intizam altına alan, ibadettir." İzah eder misiniz?

  20. "Şeheviye ve gadabiye kuvvelerini had altına alan, ibadettir." cümlesiniz izah eder misiniz?

  21. "Zahirî ve bâtınî uzuvlarını ve duygularını kirleten tabiat paslarını izale eden, ibadettir." cümlesini açıklar mısınız?

  22. "İnsanı, mukadder olan kemalatına yetiştiren ibadettir." cümlesini izah eder misiniz?

  23. "Abd ile mabud arasında en yüksek ve en latif olan nisbet, ancak ibadettir. Evet kemalatı beşeriyenin en yükseği, şu nisbet ve münasebettir." cümlesini açıklar mısınız?

  24. "İbadetin ruhu, ihlâstır." Bu ifadeden, ihlassız amelin hiçbir önemi olmadığı sonucuna ulaşabilir miyiz? Yani şunu diyebilir miyiz; cennete gitmek için iyilik yapanlar cennete gidemez, Allah rızası için iyilik yapanlar gidebilir?

  25. "Bütün maslahatların, hikmetlerin, faydaların, menfaatlerin menşei, bu nizamdır." cümlesini izah eder misiniz?

  26. "Nev-i beşerin havassı hükmünde olan fünunla kâinata bak..." Nevi beşerin duyguları hükmünde olan kainattaki fenler ifadesini izah eder misiniz?

  27. "Nizamı olmayanın, külliyeti olamaz." cümlesinden ne anlamalıyız? Bunu günlük hayatımızda nasıl uygulayabiliriz?

  28. "Her bir fen nurlu bir burhan olup, mevcudatın silsilelerinde salkımlar gibi asılıp sallanan maslahat semerelerini ve ahvalin değişmesinde gizli olan faydaları göstermekle Sâni’in kast ve hikmetini ilan ediyorlar." İzah eder misiniz?

  29. "Kuvve-i câzibeyle kuvve-i dâfianın inkısama kabiliyeti olmayan bir cüz’de birlikte içtimaları iltizam edilmiştir." açar mısınız? Çekme ve itme kuvveti, bölünemeyen en küçük parça olan atomda bir arada bulunabilir mi?

  30. "Cenâb-ı Hak, hususî eserlerine menşe ve kendisine lâyık kemâlâtına mehaz olmak üzere her ferde ve her nev’e has ve müstakil bir vücut vermiştir. Ezel cihetine sonsuz olarak uzanıp giden hiçbir nevi yoktur..." İzah eder misiniz?

  31. "Alemde görünen şu tagayyür ve tebeddül ile bir kısım eşyanın hudusu, yani yeni vücüda geldiği de gözle görünüyor. Bir kısmının da hudusu, zaruret-i akliye ile sabittir. Demek hiçbir şeyin ezeliyeti cihetinde gidilemez." Bu paragrafı açıklar mısınız?

  32. İşaratü'l-İ'caz'da, her canlının bir Âdem babası olduğundan bahsediliyor. Acaba bu yaratılış şekli son bulmuş mudur? Yoksa şu anda da herhangi bir türün Âdem babası yaratılıyor mu?

  33. "İki neviden doğan nevi, alelekser ya akîmdir veya nesli inkıtaa uğrar, tenasül ile bir silsilenin başı olamaz." cümlesine binaen; pitbull denilen köpek türü, kedi ile köpeğin çiftleştirilmesinden oluşturuluyor ve soyu devam ediyor, nasıl anlamak lazım?

  34. "Evet şuursuz, ihtiyarsız, camid, basit olan esbab-ı tabiiyenin bütün akılları hayrette bırakan o enva silsilelerinin icadına kabiliyeti olduğu daire-i imkândan hariçtir. Ve keza kudret mu'cizelerinden birer nakş-ı garib..." İzah?

  35. "İnsan sathî ve gayr-ı kasdî bir nazarla bâtıl ve muhal bir şeye baktığında hakiki illetini bulamadığı takdirde, çâr nâçâr sıhhatine veya inkârına kail olmakla kabul etmesi ihtimali vardır..." İzah eder misiniz?

  36. "Tabiat dedikleri şey, bir matbaadır, tâbi’ değildir. Tâbi’, ancak kudrettir. Kanundur, kuvvet değildir. Kuvvet, ancak kudrettedir..." Devamı ile birlikte açıklar mısınız?

  37. "Şeriat ile devlet nizamı, makul ve itibari emirlerden oldukları gibi, tabiat dahi itibari bir emir olup, hilkatte, yani yaratılışta cari olan âdetullahtan ibarettir." İzah eder misiniz?

  38. "Tabiat, Allah'ın san'atı ve şeriat-ı fıtriyesidir. Nevamis ise, onun mes'eleleridir. Kuva dahi, o mes'elelerin hükümleridir." Buradaki, "mesele" ve "meselelerin hükümleri"ne misal vererek izah eder misiniz?

  39. "Alemde ve masnuatta bulunan kemalat, tamamıyla Saniin kemalinden tecelli eden gölgeden muktebestir." Cenab-ı Hakk'ın isimlerinin tecellisini nasıl anlamalıyız? Mahlukat onun isimlerinin gölgesi ise, Allah'ın yaratılan hiçbir şeye benzememesinin izahı

  40. "Sâni-i Kadîm-i Ezelî, kâinatın ihtiva ettiği eşyanın cismiyet, cihetiyet, tagayyür, temekkün gibi istilzam ettikleri levazım ve evsaftan berî ve münezzehtir." cümlesini izah eder misiniz?

  41. "İcab, mûcibin vücuduna bürhandır." cümlesini açıklar mısınız?

  42. "Sâmilerin o meyillerini tatmin etmekle makamın iktizası üzerine Kur'ân-ı Kerim, onları sâmilerin huzuruna götürüp kendilerine hitap ile tevcih-i kelâm etmiştir." Bu paragrafı açıklar mısınız?

  43. "Münafıklara nazaran, ihlasa emirdir." Münafığın tek eksiği ihlas mı, aslında önce iman etmeye muhtaç değiller mi?

  44. "Demek, Mâbudun vücuduna üç türlü delil vardır: âfakî, nefsî, usulî." Cümlesini İzah Eder Misiniz? Enfusi, Afaki ve Usuli Deliller Arasında Nasıl Farklar Vardır?

  45. İbadetin hilkat-ı beşere terettübü iki şeyden ileri geliyor. Ya insanlar ilk yaratılışında ibadete istidatlı ve takvaya kabiliyetli olarak yaratılmışlardır... Veyahut insanların hilkatinden ve ..." İbadet ve takva münasebetini nasıl anlamalıyız?

  46. "Tesir-i hakikînin esbaba verilmesi bir nevi şirktir." Onun yüzünden oldu, buna ben sebep oldum; gibi ifadelerde sıkıntı var mı, bunları kullanmak şirke götürür mü?

  47. "Birincisi: İnsanlara ibadetlerin teklifinden hasıl olan meşakkatin, hitab-ı İlahiye mazhariyetten neş'et eden zevk ve lezzetle tahfif edilmesidir." cümlesini açıklar mısınız?

  48. "Muhatabın üç cihetten ibadete mükellef olduğuna işarettir. Kalbiyle teslim ve inkıyada, aklıyla iman ve tevhide, kalıbıyla amel ve ibadete mükelleftir." Üstad, aklıyla iman diyor. İmanın yeri kalp değil mi, izah eder misiniz?

  49. "Muzafun ileyhsiz zikredildiğinden, umumî bir tevessümü ifade eden 'EYYE' kelimesi, hitabın umum kâinata şâmil olup, yalnız farz-ı kifaye suretiyle haml-i emanete ve ibadete insanların tahsis edilmiş olduklarına işarettir. Öyle ise ibadette..." İzah?

  50. "Farz-ı kifaye suretiyle haml-i emanete ve ibadete insanların tahsis edilmiş olduklarına işarettir; öyle ise ibadette insanların kusurları umum kainata tecavüzdür." cümlesini açıklar mısınız?

  51. "Öyle ise ibadette insanların kusurları umum kâinata tecavüzdür." cümlesini nasıl anlayabiliriz?

  52. "Nas, aslında nisyandan alınmış bir ism-i fâildir." izah eder misiniz, nasıl bu şekle girmiş?

  53. "Sizin o misâkı terk etmeniz, amden değil; belki sehiv ve nisyandan ileri gelmiştir." cümlesini izah eder misiniz?

  54. "Binaenaleyh, burada رَبِّ kelimesinin اَلَّذِى ile vasıflandırılması Cenâb-ı Hakkın marifeti, hakikatiyle olmayıp ancak ef’âl ve âsârıyla olduğuna işarettir." izah eder misiniz?

  55. "Ve keza, ibadet yaratılışın ücreti ve neticesidir. Bu itibarla sevap ibadetin ücreti olmayıp, ancak Cenab-ı Hakk'ın kereminden olduğuna işarettir." cümlesini izah eder misiniz?

  56. "İnsanları ibadet teçhizatıyla mücehhez olduklarını gördüğünüzden onlardan takvayı reca ve intizar edebilirsiniz." cümlesini örnekle izah eder misiniz?

  57. "Takvâ, tabakat-ı mezkûrenin ibadetlerine terettüp ettiğinden, takvânın bütün kısımlarına, mertebelerine de şâmildir." cümlesini açıklar mısınız?

  58. "Ve keza, sıfatlar da mümkinattan oldukları cihetle, Sânie delâlet ettiklerine işarettir. Zira cisimleri teşkil eden zerreler, büyüklük-küçüklük, çirkinlik-güzellik gibi gayr-ı mütenâhi ahval ve keyfiyetleri kabul etmekte müsavidirler..." Devamıyla izah?

  59. "Arz'ın tefrişine sebeb yani vesile, insandır. Bu misafirhanedeki ziyafet onun namına verildi. Fakat istifade, insanlara mahsus ve münhasır değildir. Öyle ise insanların ihtiyacından, istifadesinden fazla kalana abes denilemez." İzahı?

  60. "Zahire bakılırsa insan bir zerre hükmündedir. Fakat insanın taşıdığı ruha, kafasına taktığı akla, kalbinde beslediği istidatlara nazaran bu âlem-i şehadet dardır, istiab edemez." cümlesini izah eder misiniz?

  61. "Nasılki bir küllî bütün cüz'iyatında mevcud olduğu halde, ne o küllîde tecezzi ve inkısam olur ve ne de cüz'iyatında müzahame ve müdafaa olur." cümlesini izah eder misiniz?

  62. "Yalnız insanın indallah kerameti olduğu için,.." cümlesini izah eder misiniz, buradaki kerameti nasıl anlayabiliriz?

  63. "Yağmur suyunun acip bir su olup, nizamı garip, imtizâcât-ı kimyeviyesi size meçhul olduğuna işarettir." cümlesini izah eder misiniz? Su, hidrojen ve oksijenin imtizacından oluşmuyor mu?

  64. "Semeratın ihracı, yağmurun inzali akabinde bir müddet ara vermeden husule gelmesi lâzımdır. Halbuki ihraç ile inzal arasında hayli bir zaman vardır." İzah eder misiniz?

  65. "Mines Semerati"deki "Min" beyan ile karışık ibtidayı ifade eder. Bu itibarla "Eğrace"ye mef’ul olamaz, ancak sâmi’in fehmine göre tayin edilen mef’ul-ü mukadderdir..." ifadelerini izah eder misiniz?

  66. "Allah lafza-i celâlin, "endâden" lafzı üzerine takdimi, Allah'ın daima hazır olduğunu düşünmek lüzumuna; ve nehyin menşei, şerikin Allah için yapılışı olduğuna işarettir." cümlesini açıklar mısınız?

  67. "Cenab-ı Hakk'a yapılan misil, onun zıddı olur. Bir şey hem zıd, hem misil olamaz ve bir şeyin zıddı, ona misil olamaz." Burada, "Bir şeyin zıddı ona misil olmaması" nasıl oluyor, her şey için geçerli midir?

  68. "İslamiyetin menşei ilim, esası akıl olduğuna işaret eder." İzah eder misiniz? Kur'an ve İslamiyet'in emirlerinin bütünü akıl ve mantığa uygundur denilebilir mi; yalnız teslimiyetle olan hükümler var mıdır?

  69. "İslâmiyetin, hakikati kabul ve safsatalı evhamı reddetmek şânındandır." İzah eder misiniz?

Yükleniyor...