Allah'ı bilmeye niye "İlmullah" yani "ilim" denmiyor da "Marifetullah", "İrfan ilmi" deniyor?
Değerli Kardeşimiz;
"S - Şeytanın kalbinde marifet var mıdır?"
"C - Yoktur. Çünkü, san'at-ı fıtriyesi iktizasınca, kalbi daima idlâl ile telkin için, fikri, daima küfrü tasavvur etmekle meşgul olduğundan, kalbinde veya fikrinde boş bir yer marifet için kalmıyor." (İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Sûresi, 6. Ayet Tefsiri)
Şeytan onca ilmine rağmen marifet kazanamamıştır. Demek ilim umumi, marifet ise ilim içinde hususi bir durumdur. Yani marifet, ilmin iman ve hidayete dönüşmüş şeklidir. Her marifet ilim olabilir, ama her ilim marifet değildir.
Marifetullah ilmin işlenmiş ve hidayete çevrilmiş aşaması oluyor. Şayet her ilim sahibi marifetullah ehlinden olmuş olsa idi, nice insi ve cinni şeytanlar Allah dostu veliler sınıfından olurlardı.
Meselâ; tabiat ilimlerinde çok derine inmiş fen alimleri, bu ilimleri ile marifet ve tefekkür kazanamadıkları gibi, bilakis tabiat bataklığına saplanıp küfür ve şirk derelerinde boğulup gitmişler. İlme marifet denilmemesinin en büyük sırrı ve sebebi budur diyebiliriz.
Mana-yı harfi: Mahlûkata ve bütün kâinata Allah hesabına ve Allah’ın sanatı ve eseri nazarı ile bakmaktır. Yani kendi başına bir mana ifade etmez. Ancak başkasına işaret ederse bir mana kazanır. Bir elmada kendi nefsine bakan bir yön varsa, Mucidi ve Sanatkârı olan Allah’a bakan yüzlerce yönü vardır. İşte burada sanatkâra ve mucide bakan yüzlerce yöne mana-yı harfi denilmiştir.
Mana-yı ismi: Mahlûkata ve kâinata Allah namına ve Allah’ın sanat ve eseri olarak bakmamak demektir. Yani mahlûkat ve kâinata kendi namına bakıp, sanatkâr ile olan bağını koparmak manasınadır. Elmayı Allah’ın sanatı olarak değil, sadece nefsine bakan yönü ile değerlendirip, O’na bakan binlerce nispeti ve işareti kesmektir.
Mana-yı harfi marifet olurken, mana-yı ismi marifete dönüşmemiş ilim oluyor.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü