Beşinci Şua'da Üstad deccalla alakalı birçok hadisin tevillerini yapmış. Risalelerde geçmeyen, diğer hadislere bakış açımız nasıl olmalıdır?
Değerli Kardeşimiz;
Bu gibi hadisleri anlamak noktasında Üstad Hazretleri bize güzel bir tarz ve mühim bir usul veriyor. Bize düşen, bu usul ve tarzın ışığını ile meselelere bakmaktır. Yani Üstad Hazretleri bize balık vermiyor, balık tutmasını öğretiyor. Özellikle Yirmi Dördüncü Söz'ün Üçüncü Dalı ve bu daldaki asıllar, bu gibi hadisleri anlamakta nasıl bir usul takip edileceğini bize gösteriyor.
Bu asılları şu şekilde özetleyebiliriz:
Birinci Asıl: Kıyamet alâmetlerinin üstü kapalı bir şekilde bildirilmesinin nedeni.
İkinci Asıl: Dinî meselelerde delil gerektiren ve gerektirmeyen konular.
Üçüncü Asıl: Bazı hurafelerin İslâm'a girişi.
Dördüncü Asıl: Hadise dair yorumların hadisle karıştırılmasından meydana gelen neticeler.
Beşinci Asıl: Evliya ilhamının hadisle karıştırılmasından doğan neticeler.
Altıncı Asıl: Hadisteki temsil ve kinayelerin, kelimelerin gerçek manasıyla karıştırılmasından doğan neticeler.
Yedinci Asıl: Hadisteki teşbih ve temsillerin, cahillerin eline düşmesiyle gerçek sanılması. "Yetmiş yılda cehennemin dibine düşen taş" ve "öküz ile balık" hadisinin açıklaması.
Sekizinci Asıl: Kıyamet vaktinin ve bazı mühim kişilerin gizli bırakılmasının sebepleri. Mehdî, Süfyan, Deccal, Ye'cüc ve Me'cüce dair bazı açıklamalar.
Dokuzuncu Asıl: Dünyanın ehemmiyetsizliğine ve bazı sûrelerin fazilet ve sevabına dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.
Onuncu Asıl: Bazı işlerin fazilet ve sevabına yahut kötülüğüne dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.
On Birinci Asıl: Hadislerde, yorumlanmayı ve tabir edilmeyi gerektiren benzetmeler.
On İkinci Asıl: Kur'ân ve felsefenin bakış açılarındaki farklılık ve bu farklılığın doğurduğu neticeler.(1)
İkinci bir husus, bu gibi hadisleri iyi anlamak için alimlerin bu hadisler hakkındaki görüşlerine ve izahlarına müracaat edilmelidir. İlmi bir alt yapı olmadan bu gibi hadisleri kendi başımıza yorumlamak yanlış olur.
(1) bk. Sözler, Yirmi Dördüncü Söz'ün Üçüncü Dalı
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü