Block title
Block content

"Reçetesini ibrâz ediyor ki; 'Dâü'l-cehl ile baş ağrısı var' yazılıdır. Ben dahi, fen afyonunu iptidâ onların lisânlarının zarfında, sonra da lisân-ı resmiyeye ifrağ ederek veriyorum." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ammâ, bizzarûre hükûmet-i İslâmiyenin hedef-i maksadı olan meşrutiyet-i meşrûanın timsâlini isterseniz, farzediniz ben bir hekimim. Şu çadır dahi eczahânedir; içindeyim. Umum köylerde veyahut evlerde çeşit çeşit hastalıkları teşhis etmiş, reçetesini yazmış bir müntehap adam, yanıma geliyor, reçetesini ibrâz ediyor ki; 'Dâü’l-cehl ile baş ağrısı var.' yazılıdır. Ben dahi, fen afyonunu iptidâ onların lisânlarının zarfında, sonra da lisân-ı resmiyeye ifrağ ederek veriyorum. Bir başkasının reçetesini gösteriyor ki; kalb hastalığı olan zaaf-ı diyânet var. Ben de fünunu maarif-i İslâmiye ile mezc ederek bir mâcun yapıyorum, müderrislerin ellerine veriyorum, gönderiyorum..."(1) 

Baş ağrısı nasıl maddi bir hastalık ise -ki ilacı ağrı kesicidir- cehalet de manevi ve sosyal bir hastalık olup bunun reçetesi ise fen ilimleridir. Üstadımız burada fen ilimlerini ağrı kesici anlamında afyona benzetiyor. “Dâü’l-cehl” cehalet hastalığı demek.

Diğer bir manevi ve sosyal hastalık ise kalp hastalığı ve diyanet zayıflığıdır ki bu hastalığın ilacı da İslami ilimlerin eğitim sistemi ile güzelce ders verilmesidir. Yani öyle bir eğitim sistemi kuralım ki hem maddi ve fenni cehaletimiz hem de manevi ve ruhî zafiyetimiz şifa bulsun. Bunun yolu da fen ve din ilimlerinin beraberce okutulduğu ve topluma verildiği bir eğitim sistemidir. "Ben de fünunu maarif-i İslâmiye ile mezc ederek bir mâcun yapıyorum, müderrislerin ellerine veriyorum, gönderiyorum." ifadesi bu inceliğe işaret ediyor.

Baskıcı ve zorba yönetimlerde bu tarz aydın ve alimlerin çözüm üretmesi tespit ve önerilerde bulunması pek mümkün değilken, meşruti ve demokratik rejimlerde bu tarz sosyal hastalıklar serbestçe, özgürce konuşulup tartışılır. Hatta otoriter rejimler halkın cehaletinden beslendiği için cehaleti sever ve teşvik eder, korumaya çalışır. Oysa demokratik yönetimlerde cehalete tahammül çok azdır.

(1) bk. Münazarat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...