"Yedi yaşına gelen bir çocuğa namaz gibi farzlara peder ve valideleri onları alıştırmak için, teşvikkârane emretmek ve on yaşına girse şiddetle namaz kıldırmak" şeriatta var mıdır?
Değerli Kardeşimiz;
Yedi yaşına gelen bir çocuğa farzları yapmaya teşvik ve tavsiye edilmelidir. On yaşından sonra, farzlar çocuğun ruhuna ve hayatına yerleşmesi için hafif bir baskı kurulabilir, buna şeriat izin veriyor.
Şayet çocuklar küçük yaşlarda ibadetlere teşvik edilmezse, büyüyünce ibadetin ruhundan uzak ve yabanî kalacaklardır. Onların İslam'a ve ibadete alıştırılmaları çok zorlaşır. Bu konuda Üstadımız şu enfes, irşadkâr ve ikaz yüklü tahlili yapmaktadır:
"Çünkü bir çocuk, küçüklüğünde kuvvetli bir ders-i imanî alamazsa, sonra pek zor ve müşkül bir tarzda İslamiyet ve imanın erkânlarını ruhuna alabilir. Âdeta gayr-ı müslim birisinin İslamiyeti kabul etmek derecesinde zor oluyor, yabani düşer. Bilhassa, peder ve validesini dindar görmezse ve yalnız dünyevî fenlerle zihni terbiye olsa, daha ziyade yabanilik verir." (Emirdağ Lahikası-I, 20. Mektup)
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
Şiddetle namaz kıldırmak nasıl olmalı ya da Dediğiniz hafif baskı nasıl olmalıdır? Ergen lise çocuklarına ve üniversiteye giden çocuklara iman hakikatlarını anlatma ve namaza teşvik hususlarında önereceğiniz tavsiyeler nelerdir? Mütemerrid davranırlarsa ne yapılmalıdır?
Ergenlik ve gençlik dönemi, bireyin kimlik arayışında olduğu ve "dayatılan" her şeye karşı doğal bir direnç geliştirdiği hassas bir evredir. İslam fıkhında ve eğitim pedagojisinde "şiddet" hiçbir zaman bir tebliğ metodu olarak yer almaz. Bahsettiğiniz "hafif baskı" veya disiplin, fiziksel bir müdahale değil, manevi bir ciddiyet ve kararlılık olarak anlaşılmalıdır.
İşte lise ve üniversite çağındaki gençler için izlenebilecek stratejiler:
1. "Hafif Baskı" Değil, "Kararlı Bir Duruş"
Eğitimde baskı, sevgi bağını kopardığı an etkisini yitirir. Buradaki hassas denge şudur:
İstikrarlı Hatırlatma: Namaz vaktinde evde bir "namaz gündemi" olmalıdır. Bu, bağırarak değil, "Hadi hep beraber huzura duralım" diyerek bir ritüel haline getirilmelidir.
Mahrumiyet Yöntemi: Şiddet yerine, gencin değer verdiği bazı imkanların (ekstra harçlık, oyun saati, dışarı çıkma izni vb.) "sorumluluklarını yerine getirme" şartına bağlanması pedagojik bir disiplin yöntemidir. Ancak bu, bir pazarlıktan ziyade "hayatın sorumluluklarla yürüdüğü" bilincini kazandırmak içindir.
2. İman Hakikatlerini Anlatma Metodu
Üniversite ve lise çağındaki gençlere "Namaz kıl çünkü farz" demek bazen yetersiz kalabilir. Onların zihni "Neden?" sorusuyla çalışır.
Akla Hitap Edin: Namazın sadece bir şekil değil, kainatın yaratıcısıyla bir randevu ve ruhun bir ihtiyacı olduğunu anlatın.
Temsil Tebliğden Öndedir: Sizin namazdan aldığınız lezzet, yüzünüzdeki huzur ve namaz sonrası ahlakınızdaki güzellik, onlara bin kelamdan daha etkili gelecektir.
Bilim ve Tefekkür: Modern bilimle inancın sentezlendiği, evrendeki nizamı anlatan eserler üzerinden (örneğin Risale-i Nur gibi tefekkür odaklı yaklaşımlar) imanlarını tahkim etmelerine yardımcı olun.
3. Mütemerrid (İnatçı) Davranırlarsa Ne Yapılmalı?
Genç eğer bilerek ve inatla reddediyorsa, üzerine gitmek genellikle ters teper ve onu dinden tamamen soğutabilir.
İletişimi Koparmayın: Namaz kılmıyor diye onunla küsmeyin veya ona "kafir" muamelesi yapmayın. Şefkat kanatlarınızı her zamankinden daha fazla açın.
Dua Silahını Kullanın: Kalpler Allah'ın elindedir. Gece secdelerinizde ismen onlara hidayet dileyin.
Çevre Değişikliği: Bazen anne-babanın sözü "evde kulak arkası" edilir. Onu, akranı olan, namaz kılan ama hayata karşı vizyonu olan, sevip sayacağı arkadaş ortamlarıyla (vakıf, gençlik merkezleri vb.) tanıştırmak en etkili çözümdür.
Özetle Tavsiyeler
Emretmeyin, Davet Edin: "Namazını kıl" yerine "Namazımızı beraber kılalım mı?" deyin.
Sorgulama Alanı Açın: Sorularından korkmayın, onları susturmayın. Şüphelerini giderecek kaynaklarla buluşturun.
Sabırlı Olun: Tohum bugün ekilir, bazen yıllar sonra meyve verir.