Allah’ın külli iradesi nedir? İnsan iradesiyle mukayeseli olarak anlatır mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsanın iradesi cüz’idir; bir anda ancak bir işe taalluk edebilir.

Bu âlemde birbirinden farklı nice fiiller birlikte icra edilirler. Her an mikroplar âleminden, bakterilerden, al ve akyuvarlardan, böceklerden, kuşlara, insanlara varıncaya kadar nice canlılar ölümü birlikte tadıyorlar. Onların yerleri ise boş kalmıyor. O an içinde, bir o kadar, hatta daha fazla varlık dünyaya geliyor.

Yine sayısını bilemeyeceğimiz kadar çok canlı hastalanırken, bir o kadarı da şifa buluyor.

Her biri bir ilahi ismin tecellisini gösteren böyle sonsuz ve birbirinden farklı, hatta çoğu zaman birbirine zıt fiilleri birlikte icra etmek, ancak iradesi külli olan Cenab-ı Hakk’a mahsustur.

İşte insan o cüz’i iradesini ölçü tutarak, aczine, noksanlığına bakarak, bu sonsuz icraatları hayret ve hayranlıkla düşünür; imanı kemale erer.

"Külli irade" tabiri insan için kullanılamaz. Farklı olarak şu şekilde bir yorum da yapılmıştır:

"İradesi bir şeye odaklanmadan evvel imkân yönüyle küllidir; fakat bir şeyi yapmayı irade ettikten sonra, iradesi cüz’ileşiyor." Yani bir insanın konuşabileceği şeyler sonsuz denecek kadar çoktur, o noktada küllidir. Ama konuşmaya niyet ettiği zaman iradesi ancak bir tek kelimeye yeteceğinden cüz'ileşiyor.

Kanaatimizce burada söylenecek şeylerin külli olması irade yönüyle değil, düşünce veya hayal yönüyledir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...