Bahira-i Rahib "Kafile içinde Muhammedü’l-Emin’i (asm) gördü." mü? Yoksa "Adam göndermiş, onu da getirtmiş." mi? Çelişki mi var?
Değerli Kardeşimiz;
Meşhur Bahîra-i Rahibin meşhur kıssasıdır ki, nübüvvetten evvel, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, amcası Ebu Talib ve bir kısım Kureyşî ile beraber Şam tarafına, ticarete gidiyorlar. Bahîra-i Rahibin kilisesi civarına geldikleri vakit oturdular. İnsanlarla ihtilât etmeyen münzevî Bahîra-i Rahip birden çıkageldi. Kàfile içinde Muhammedü’l-Emin’i (a.s.m.) gördü. Kàfileye dedi: “Şu Seyyidü’l-Âlemîndir ve peygamber olacaktır.” Kureyşîler dediler: “Nereden biliyorsun?” Mübarek rahip dedi ki: “Siz gelirken baktım ki, havada, üstünüzde bir parça bulut vardı. Siz otururken, şu Muhammedü’l-Emin (asm) tarafına bulut meyletti, gölge yaptı. Hem görüyordum ki, taş, ağaç ona secde eder gibi bir vaziyet gördüm. Bu ise nebîlere yapılır.” (Mektubat, On Dokuzuncu Mektup, On Birinci İşaret)
Hem ulema-i Nasârâdan, meşhur, bahsi geçen Bahîra-i Rahib ki, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm Şam tarafına amcasıyla gittiği vakit on iki yaşındaydı. Bahîra-i Rahib, onun hatırı için Kureyşîleri davet etmiş. Baktı ki, kàfileye gölge eden bir parça bulut, daha kàfile yerinde gölge ediyor. “Demek aradığım adam orada kalmış.” Sonra adam göndermiş, onu da getirtmiş. Ebu Talib’e demiş: “Sen dön, Mekke’ye git. Yahudiler hasûddurlar. Bunun evsâfı Tevrat’ta mezkûrdur; hıyanet ederler.” (Mektubat, On Dokuzuncu Mektup, On Altıncı İşaret)
Bu iki alıntıda; ilk bakışta bir çelişki gibi görünse de aslında aynı olayın iki farklı detayını ve aşamasını anlatan, birbirini tamamlayıcı ifadelerdir. Metinleri dikkatli incelediğimizde aradaki mantık akışını ve olayın nasıl gerçekleştiğini şu şekilde çözebiliriz:
İkinci alıntı, birinci alıntıda hızla geçilen bir ara boşluğu doldurmaktadır. Olaylar sırasıyla şöyle gelişir:
Uzaktan Gözlem: Bahîra, kilisesinden kervanın gelişini izler. Havada kervanla birlikte hareket eden ve onlara gölge yapan bir bulut görür.
Kervanın Konaklaması ve Bulutun Durumu: Kureyşliler kilisenin yakınında bir yere otururlar. Ancak Bahîra dikkatle baktığında, bulutun kervanın genelinin üzerinde değil, ağaçların altında bırakılan bir kişinin üzerinde durmaya devam ettiğini fark eder. İkinci metindeki "Demek aradığım adam orada kalmış" tespiti bu ana aittir.
Davet ve Getirtilme: Bahîra kervandakileri yemeğe davet eder. Herkes gelir ama yaşça küçük olan Hz. Muhammed (asm) kervanın yanında bırakılmıştır. Bahîra bulutun hâlâ orada durduğunu görünce, ikinci metinde belirtildiği gibi "adam göndermiş, onu da getirtmiş."
Yüz Yüze Gelme ve Teşhis: Hz. Muhammed (asm) meclise gelince, Bahîra ilk metindeki gibi "Kafile içinde Muhammedü’l-Emin’i (asm) gördü." Yani onu bizzat gözleriyle görür, bulutun ve ağaçların ona nasıl meyil ettiğini yakından müşahede eder ve teşhisi koyar.
Birinci metindeki "Kafile içinde gördü" ifadesi, "Gözünü kervana çevirdiğinde onu genel topluluğun arasında, o insanların bir parçası olarak gördü ve seçti" anlamına gelir. Yoksa ilk saniyede herkesle birlikte oturduğu anlamına gelmez. İkinci metin, bu görme eyleminin öncesinde bir davet ve geride kalan Efendimizi (asm) meclise getirtme aşaması olduğunu detaylandırır.
- Özetle; burada bir çelişki değil, özet ve detaylı anlatım farkı vardır:
On Birinci İşarette; mucizenin kendisine (bulut, taş ve ağaçların selamlaması) ve Bahîra'nın Efendimizi (asm) gördüğü andaki nihai hükmüne odaklanmıştır. Ara detayları atlayarak doğrudan neticeyi verir.
On Altıncı İşarette; Bahîra'nın İncil ve Tevrat'taki bilgilere dayanarak Hz. Muhammed'i (asm) nasıl adım adım arayıp bulduğunu, kervandan ayrı kaldığını nasıl fark ettiğini ve amcasını uyardığını anlatır.
Dolayısıyla, Bahîra'nın önce buluttan şüphelenip geride kalan Efendimizi (asm) getirtmesi, sonra da onu kafile içinde (gelenlerin arasında) bizzat görüp teşhis etmesi tamamen birbirini bütünleyen bir akıştır.
İlave bilgi için tıklayınız:
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü