Block title
Block content

Birinci Maksat eneden bahsedilerek elife benzetilmiştir. İkinci Maksat ise noktaya benzetilerek zerreye işaret edilmektedir. İkinci Maksat’ın zerre ile münasebetinin hikmetleri nelerdir? Ene ve zerre konuları neden bir risalede işlenmiş olabilir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Ene, âyine-misal ve vahid-i kıyasî ve âlet-i inkişaf ve mânâ-yı harfî gibi, mânâsı kendinde olmayan fakat Allah’ın sıfat ve isimlerinin anlaşılmasına vesile olan alet veya araç olduğu gibi ; zerre de aynı şekilde harika yapısı, her şeyle ilim ve hikmet çerçevesinde münasebeti ve her şeyde mükemmel işleri görmesi cihetiyle semavat ve arzın Halık’ı olan Allah’ın varlığını göstermesi ve Kadîr, Alîm, Hakîm, Mutasarrıf, Mürebbi gibi isimlerini bildirmesi cihetiyle aynı risalede yer almıştır. Yani, enenin dürbünüyle kainatın ne olduğu ve ne vazife gördüğü Birinci Maksat'ta anlaşıldığı gibi, İkinci Maksat'ta zerrenin tahavvülü esnasındaki harika vazifeler görmesi ile de kainatın ne olduğu ve ne vazife gördüğünün bildirilmesi açısından aynı risalenin iki alt konusu olmuştur. 

Nitekim Üstadımız Mesnevi-i Nuriye’de Habbe risalesinde,

“Otuz seneden beri iki tâğut ile mücadelem vardır. Biri insandadır, diğeri âlemdedir. Biri ene’dir, diğeri tabiattır. Birinci tâğutu gayr-ı kastî, gölgevâri bir ayine gibi gördüm. Fakat o tâğutu kasten veya bizzat nazar-ı ehemmiyete alanlar, Nemrud ve Firavun olurlar."

"İkinci tâğut ise, onu İlâhî bir san’at, Rahmânî bir sıbğat, yani nakışlı bir boya şeklinde gördüm. Fakat gaflet nazarıyla bakılırsa, tabiat zannedilir ve maddiyunlarca bir ilâh olur. Maahaza, o tabiat zannedilen şey, İlâhî bir san’attır. Cenâb-ı Hakka hamd ve şükürler olsun ki, Kur’ân’ın feyziyle, mezkûr mücadelem her iki tâğutun ölümüyle ve her iki sanemin kırılmasıyla neticelendi.” 

diyerek, risalelerin fidanlığı hükmündeki bu risalede ene ve tabiat tağutlarıyla ömrü boyunca mücadele ettiğini ve Allah’ın yardımıyla ikisini alt edip, yaratılış gayelerini ortaya çıkardığını ilan etmiştir. Otuzuncu Söz'de de bu iki tağutu iki ana bölüm içerisinde bütün yönleriyle alıp, işlemiştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...