"Dalâlet ve fenalıklar cehaletten gelse, def etmesi kolaydır. Fakat fenden, ilimden gelen dalâletin izalesi çok müşküldür." Eğitimli insanların hakikatleri anlaması daha kolay olması gerekmez mi?

Değerli Kardeşimiz;

Okumuş "ben bilirim" havasında olan, enaniyetli insanlar çok zahir hakikatleri bile göremeyebiliyorlar. Enaniyet ve kibir, ilmin şeklini değiştirip küfre vesile yapabiliyor. Hatta bu asrın en büyük kâfirleri bunların içinden çıkmıştır denilebilir. Onun için halk arasında bu tip insanlara işaret etmek için; “Cahile laf anlatmak deveye hendek atlatmaktan zor” sözü yerine, bizim buralarda meşhur olmuş şöyle bir söz vardır: “Okumuşun cahiline dert derman sığmaz.”

İnsanın fikir âlemini şekillendiren ve besleyen iki ana unsur vardır. Birisi fikir nurudur. Yani akıl ile afakî âlemden aktarılan malumatlardır. Diğeri ise kalpten gelen nurlardır. Dış âlemin kapısı akıl, iç âlemin kapısı ise kalptir.

İşte insanın kalbi zulmet içinde olsa, dışarıdan gelen ilim hiç bir fayda vermez. Görmek için gözün hem beyaz tabakası hem de siyah tabakası nasıl elzem ise, aynı şekilde fikrin aydınlığı ve ilmi yanında kalbin idrak ve basiret noktası da beraber olması gerekir. Aksi halde basiret olmaz.

Kalbin süveydası olan enaniyet ve kibir, kâfirler için kalpteki karanlık ve günahlı noktadır ki, gelen bütün ilimleri manasız kılan ve boşa çıkaran bu noktadır.

Mü’minin kalbindeki iman nuru, kalbin ortasındaki idrak ve basiret noktasıdır. Bu da gelen bütün ilim ve manaları imana ve sevaba kalbeden bir makine gibi çalışıyor.

Her taraf ışık olsa, ama gözün içindeki siyah tabaka olmasa, görme hâdisesi olmuyor. Onun için bir adam kâinatın bütün ilimlerini bilse ve anlasa, kalbindeki o basiret ve idrak nuru yoksa hepsi boşa çıkıyor, imana dönüşmüyor. Bu sebeple hiç kimse;“filanca ilim adamı inkâr etmiş” diye şüpheye düşmesin.

Basiret ise, kalbin idrak etme kabiliyetidir. Akıl için nasıl mantık kaideleri varsa, basiretin de ince ve latif manaları vardır. Basar yani göz maddeyi görür, basiret ise röntgen şuaı gibi maddenin maverasını seyreder ve oradaki marifet şualarını toplar.

Akıl; düşünme, tefekkür etme, delilleri değerlendirme vazifesini yapar. Kalb ise imanın mahallidir. Yani insan aklıyla anlar, doğruluğunu kabul eder, kalbiyle de inanır. İmanın olduğu gibi, sevginin ve korkunun da mahalli kalptir.

“Zulmetli münevverler, bu sözü bilmeliler: Ziya-yı kalbsiz olmaz, nur-u fikir münevver.”(Lemaât)

Yani, karanlık aydınlar bilmeliler ki, kalb ziyası olmadan fikir nuru parlak olamaz. İşte ilim adamları sadece maddeye hasr-ı nazar ettikleri için, kalp gözleri o ilimlerin maverasını göremediği için imana gelmiyorlar.

Geçmişte en tehlikeli ve ölümcül bir hastalık olan verem, günümüzde basit bir aşı ile tedavi ediliyor. Günümüzde ise en tehlikeli, en yaygın ve ölümcül hastalık kanserdir. Onun tedavisi için ayrı bir ilaç lazımdır. İşte her zamanın manevî hastalıkları, bu maddî hastalıklar gibi değişik oluyor, onun için her manevî hastalığa, Allah manevî bir hekim ve ilaç gönderiyor.

Eski zamanlarda tarikat manevî bir ilaç idi ve ekser insanları irşad ediyordu. İslamiyet’in hafife alındığı, ulvî hakikatlerle istihza edildiği, Allah’ın açıkça inkâr edildiği, sünnetlerin terk edildiği, her türlü batıl itikatların ve menfi cereyanların yayıldığı, gençleri ahlâksız ve dinsiz yapmak için birçok dernek ve locanın birlikte çalıştığı bu dehşetli asırda tarikat tam tiryak olamıyor. Bu nedenle, bu zamana yeni bir ilaç, yeni bir hekim gerekiyor ki; Risale-i Nurlar bu vazifeyi ifa ediyor.

Üstad Hazretleri bu asrın nasıl dehşetli bir asır olduğunu şöyle ifade etmektedir:

“Eski zamanda küfr-ü mutlak ve fenden gelen dalâletler ve küfr-ü inadîden gelen temerrüd bu zamana nisbeten pek az idi. Onun için, eski İslâm muhakkiklerinin dersleri, hüccetleri o zamanlarda tam kâfi olurdu. Küfr-ü meşkuku çabuk izale ederlerdi. Allah’a iman umumi olduğundan, Allah’ı tanıttırmakla ve cehennem azabını ihtar etmekle çokları sefahetlerden, dalâletlerden vazgeçebilirlerdi.” (Şualar)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü