“Emirdağı Çiçeği” isimli bu bahsin yazılmasının sebebi nedir?

Değerli Kardeşimiz;

Bahsin başında Üstad Hazretleri bunun sebebini ifade etmektedir. Bu bahis, hususan ehl-i dalaletin Kur’an’daki tekrarlardan dolayı Kur’an’a hücumlarını bertaraf etmek maksadıyla telif edilmiştir. Ayrıca Kur’an’daki tekrarlara "tekrir san’atı" olarak bakmak gerekir.

Faydalı olacağı düşüncesiyle, tekrir san’atı hakkında kısa bir bilgi vermek istiyoruz.

Tekrir, sözü kuvvetlendirmek, ifadeye şiddet vermek için yapı­lan tekrardır. Lüzumsuz tekrar sıkıcı olduğu hâlde, yerinde yapılan tekrar belâğatın ta kendisidir. Belâğatlı tekrarda te’­kid vardır.

Hitler’in propaganda nazırı şöyle der: “Gerçek ne­dir? Gerçek, tekrar etmektir!”

Tekrar edilen şeyler ger­çek ol­masa bile, zamanla ger­çek gibi kabul edilir. Bunun farkında olan firmalar, reklâm yoluyla mallarını zir­vede göstermeye çalışırlar ve ekseriyetle de muvaffak olurlar. “Beyin yıka­mak” denilen hâdise, tek taraflı ola­rak bazı şeylerin tekrar edilmesinden ibarettir.

Batıl yolda bile kullanılsa tesirini gösteren tekrir sa­n­’atı, hak yolda ve hakikatlerin ifadesinde kul­lanılmalıdır. Merhum Mehmed Âkif’in aşağıdaki ifa­dele­rinde tekrir sa­n­’atı çok güzel bir şekilde kullanılmıştır:

“Tükürün cebhe-i lakaydına şarkın, tükürün!
Kuşkulansın görelim gayreti halkın, tükürün!
Tükürün milleti alçakça vuran darbelere!
Tükürün onlara alkış dağıtan kahpelere!"
...
"Medeniyet denilen maskara mahlûku görün,
Tükürün maskeli vicdanına asrın tükürün!
Hele ilânı zamanında şu malûm harbin,
'Bize efkâr-ı umumiyesi lâzım Garbın.
O da Allah’ı bırakmakla olur.' herzesini,
Halka iman gibi telkin ile dinin sesini,
Susturan aptalın idrakine bol bol tükürün!”

Görüldüğü gibi, şiirde “tükürün” kelimesi sıkça tekrar edilmekle beraber, bir usanç meydana getirmediği gibi, aksine söze bir güzellik ve kuvvet katmakta, onu edebî kıymeti olan kaliteli bir kelâm kılmaktadır.

Kur'an-ı Kerîm’de hayli tekrarlar vardır. Meselâ, tevhid, nübüvvet, haşir, adalet gibi temel esaslar, Kur'an'ın hemen her sayfasında nazara verilir. Bazı âyetler ise, aynı ibarelerle tekrarlanır. Meselâ, Rahman Sûresinde otuz bir defa tekrarlanan

“Ey ins ve cin toplu­luğu! Rabbinizin hangi nimetini yalanlayabilirsiniz?”

Âyeti, ins ve cinni şükre davet eder. Mürselât Sûresinde on defa tekrarlanan,

“O gün yalanlayanların vay hâ­line!”

Âyeti, dini yalanlayan, İlâhî âyetleri tekzib eden­le­rin kı­yamet günündeki perişan hâllerini nazara ve­rir; yalan­lamaktan sakındırır.

Kur'an-ı Kerîm’in birinci talebesi olan Hz. Peygamber (asm)’in bazı cümleleri üçer defa tekrar ettiğini görürüz.

“Düşmanlarınız için gücünü­zün yettiğince kuvvet hazırlayın.”(1)

Resul-i Ekrem Efendimiz bu âyetindeki “kuvvet” ifadesini izah ederken üç defa şöyle buyurmuştur:

“Dikkat edin kuvvet at­maktır! Dikkat edin kuvvet atmak­tır! Dikkat edin kuv­vet atmaktır!” buyurmuşlardır.(2)

Yine bir gün art arda “Burnu yere sürtülsün! Burnu yere sürtülsün! Burnu yere sürtülsün!” buyurmuş. Sa­habe merak ve heyecanla “Kimin ya Rasulallah?” diye sorduklarında; “Anne babasından birisi veya her ikisi­nin ihtiyarlığına ye­tişip de onlar sebebiyle cennete gi­remeyenin” buyurmuş­tur.(3)

Dipnotlar:

(1) Enfal, 8/60.
(2) Ebu Davud, Cihad, 23; İbnu Mâce, Sünen, Cihad, 19.
(3) Müslim, Birr, 8; İbnu Hanbel, II, 346.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü