İlham hep melek vasıtasıyla mı gelir, vasıtasız da gelebilir mu? İlhamı getiren Cebrail (as) mı? İlhamı kimden bileceğiz?

Değerli Kardeşimiz;

Evvelâ şunu ifade edelim ki, Cebrail (as) sadece nebi ve resullere vahiy getirir; onların dışında kimseye ilham ya da vahiy götürmez ve götüremez. Kim "Cebrail (as) bana ilham ya da vahiy getirdi" derse, dalalete sapmış olur.

İkincisi, kâinattaki bütün fiil ve icraatların istisnasız hakiki sebebi ve yaratıcısı Allah’tır. Melek ve insanların icad ve tedbirleri mecazîdir. İnsan nasıl ki namazı Allah’ın ihsan ettiği kudret ile kılıyor ise, melekler de ilhamı Allah’ın icadı vasıtası ile insana üfler. Dolayısı ile ilhamlar da Allah’tandır. Yalnız ilhama melek iradesi ile iştirak ettiği için, mecazen melek ilham etti deniliyor.

Üçüncüsü, kalpte iyiliği ilham eden bir melek vazifelidir. Bu melek belki Cebrail (as) olmayabilir, ama onun bir askeri ve avanesidir denilebilir. Malum, dört büyük meleğin vazifelerine nisbetle sayısız avane ve askerleri vardır. Azrail (as)’ın nasıl ölüm melekleri varsa, Cebrail (as)’ın da ilhamla vazifeli melekleri vardır denilebilir. Ama Cebrail (as)’in sadece peygamberlerle muhatap olur, bunu da asla unutmamak gerekir. Vahiy meleği sadece Cebrail (as)’in şahsıdır.

• Bir fiilin aslını yaratan Allah, vasfını seçen ise insandır. Yaratma noktasında ister insan olsun ister melek olsun ister cinler olsun, hepsinin tasarruf ve tedbiri mecazîdir, hakiki tasarruf ve tedbir sadece ve sadece Allah’ın rububiyetidir.

Meleklerin ilham vermesini de bir fiil olarak düşünecek olursak, bu fiilin yaratıcısı Allah, irade edicisi de melektir. Meleklerin şerre kabiliyeti olmadığı için, onların iradeleri sadece hayırda işler. İnsanın, "Ben bugün yemek yedim" demesi nasıl normal bir durum ise, meleğin de "Ben bugün filanca şahsa hayrı ilham ettim" demesi de aynı derecede normaldir. İnsanın yemek yeme fiilini yaratan Allah, neyi yiyeceğini tercih eden ve yemeyi isteyen ise insandır. Meleğin ilhamında da benzer durum hâkimdir. Yani ilham fiilini yaratan Allah’tır, ilhamı irade eden de meleklerdir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü