İlk ve son yazılan Risale hangisidir? Elle ne zamana kadar devam edip; ne zaman teksir makinesi ve Latin harflerle basıldı?

Değerli Kardeşimiz;

Telifat ve neşir hizmetleri kısaca şöylece sıralanabilir:

a. 1911 ve 1912’ de irili ufaklı sekiz adet eseri Muazzez Üstadımız, Eski Said döneminde telif etmiştir. Daha sonra bunlardan bazıları, kendileri tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir.

1. Kızıl İcaz.
2. Muhakemât.
3. Münazarât.
4. Hutbe-i Şamiye.
5. Deva-ül Yeis.
6. Teşhis-i İllet.
7. Divan-ı Harb-i Örfî.
8. Nutuklar.

b. Birinci Cihan Harbi esnasında da İşarâtü'l-İ'câz’ı Arapça telif etmiştir. Üstteki eserler uzun sürelerde telif edilmekle birlikte, hemen hemen tamamı 1912'de Üstad tarafından, İstanbul’da bastırılmıştır.

c. Yeni Said döneminde Külliyat'ın telifi ise; 1926'da Nurun İlk Kapısı ile Burdur'da başlamış; 1948-1949'da Elhüccet-üz Zehra risalesinin telifi ile tamamlanmıştır. Telif süresi; Kur'an’ın inzal suresine tevafuken yirmi üç yılda ikmal edilmiştir.

"Yüz otuz parça" diye rakamlandırılan risaleler irili ufaklı olup, her biri ayrı ayrı birleştirilmeden sayılırsa toplam telifat yüz doksan altı risaledir. Mektubat, Lemalar ve Sözlerin ekserisi, sorulan veya sorulabilecek olan muhtemel suallere Üstad tarafından sünûhat nevinden verilen cevaplardır.

Telif sırası ile Külliyattaki risalelerin tasnif ve tertip sırası çok farklıdır. Burada da Kur'an’ın tanzim tarzına tevafuk söz konusudur. On yılı aşkın Barla ve Isparta hayatında, büyük mecmuaların ekserisi telif edilmiştir.

- 1946’ya kadar telifat orijinal olarak elle, Osmanlıca yazılıp çeşitli şekillerde ve tarzlarda etrafa gönderilmiş ve elle çoğaltılarak yayılmıştır.

Üstad Hazretleri yarım ümmi olmasından, okuması vardı, fakat yazı yazması yoktu. Tüm hayatı boyunca kendi el yazısıyla yazdığı risale sayısı çok azdır. Risaleler kendi yanında bulunan Husrev Ağabey, Şamlı Hafız Tevfik Ağabey gibi Nur talebeleri tarafından yazılıyordu. Kâtiplerin sayısını net olarak ifade edemeyeceğiz. Ancak toplam, yedi-sekiz kâtip olabileceğini tahmin ediyoruz.

- 1946’da üç teksir makinesi alınarak, risaleler kolayca çoğaltılıp istifadesi temin edilmiştir.

- 1950 yılına kadar teksir makineleriyle çoğaltılan risaleler; 1950’den sonra Latin harfleriyle Türkçe olarak matbalarda basılmaya başlanmıştır. Yeni harfle matbada ilk basılan eser, Üstadımız'ın Küçük Tarihçe-i Hayat'ıdır.

- 1954’den itibaren de Külliyat'ın matbalarda Latin harfleriyle bastırılması azami derecede inkişaf etmiştir.

"Üstadımız eserlerin sıhhatine çok dikkat ederdi. Hatta yeni harflere tercüme edilirken, Tahiri Ağabeyle Ceylan Ağabeye gönderir; ‘çok dikkat edin’ derdi. Risale-i Nur Külliyatı'nın 1955'ten sonra yeni harflerle Ankara, İstanbul, Antalya ve Samsun'da basılmaya başladığında Üstadımız adeta bayram ediyordu. 'Risale-i Nur bayramıdır' derdi. Sözler mecmuası ilk matbaaya verildiğinde 'Ben bunu bekliyordum. Bu bitsin, ben ahirete gideceğim' derdi. O bitti Mektubat başladı, bunu da görsem gideceğim" dedi. Ondan sonra Lem'alar, İşaratü'l-İcaz, Mesnevi-i Nuriye, Asa-yı Musa, Şualar, Tarihçe-i Hayat ve en son Bediüzzaman Cevap Veriyor basıldı. Her kitap baskıya verildiğinde, 'Ya Rabbi bunu görsem gideceğim, bu günleri bekliyordum' derdi."

"Hatta bir gün Sözler mecmuası ilk çıktığında Said Özdemir kardeşimiz Üstadımıza göndermişti. Üstadımız çok sevindi. Ağabeyimize hediye etmek istedi. O da 'Üstadım, bu yeni yazıya nasıl müsaade ettin?' dediğinde Üstadımız, 'İmanı kurtarmak lazım, bunu maarifle Diyanet basıyor' dedi. Said Özdemir kardeşimiz o zaman Diyanet İşlerinde memurdu: Atıf Ural Hukuk Fakültesinde talebe, Tahsin Tola da milletvekili idi. Bunlar beraber basıyorlardı. Üstadımız onu kastederek. 'Diyanet ve maarif basıyor. İmanı kurtarmak lazım' diyerek Ağabeyimize ısrarla verdi. Ağabeyimiz almadı. 'Kardeşim, sizin çekirdekleriniz meyve oldu, meyveler ağaç oldu. Bunlar hep sizin hizmetiniz' dedi. Fakat mübarek Ağabeyimiz yine almadı." (Son Şahitler, Bayram YÜKSEL'in Hatıraları, III, 52-53.)

İlave bilgi için tıklayınız:

- Risale-i Nur Külliyat'ının Telif Tarihleri Hakkında Kronolojik Bilgi Verir misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü