İnsan nerde rızık yiyecekse orada çalıştırılıyor. Bu durum, insanın azmederek bir hedef belirlemesine engel değil mi? Bir insan ne kadar çalışırsa da kısmeti önüne konuyor. Bu insanın dünyevi olarak terakkisine engel değil mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu mesele, kader bahsi ile alakalı olduğundan, kader konusu anlaşılmadan, bu mesele anlaşılamaz. Önce kader hakkında kısa bir tarif yapalım, sonra meselemize dönelim.

Kader: Allah’ın ezeli ilmi ile olmuş, olacak ve olmakta olan her şeyi bilip öylece levhalara yazmasından ibarettir.

Bazı şeyleri olduğu gibi yazıyor, yazdığı gibi olmuyor. Burada insan iradesine bir baskı ve cebir söz konusu değildir.

Olmuş, olacak ve olmakta olan şeyleri iki daire olarak düşünelim. Biri büyük daire ki, bu dairede insan iradesinin hiçbir tesiri ve gücü yoktur. Bu daireden de sorumlu ve mesul değildir. Bu daire tamamen Allah'ın hükmü ve cebri altındadır. Misal, mevcut anne, babadan gelmek, şu kavimden olmak, şu yerde doğmak, şu tipte ve şekilde olmak gibi…

Küçük daire ise, tamamen insan iradesi ve tesiri altına bırakılmıştır. Bu dairede söz, kulundur. Kendisinin yaptığı her iş ve seçimden dolayı sorumlu ve mesuldür. Misal, iman ve küfür, hayır ve şer, iyi ve kötü, günah ve sevap gibi şeyleri tercih etmek.

Birinci dairede insanın hiçbir etkisi yoktur. İkinci dairede ise insan özgürdür.

Diğer taraftan, insan, geleceği ve kaderi bilmemesinden dolayı, bazı şeyler onun için malum olmadığından, kendisi sebeplere teşebbüs ederek belirlemeye çalışacaktır. Rızık ve kısmet gibi konular bu kapsama girer. Zira Allah, kainata bazı şartlar koymuştur. Rızkı, çalışmaya ve gayrete bağlamıştır. Terakki etmeyi, araştırma ve çalışmaya bağlamıştır. Bir de bizim kaderimizde, bize ne verilmiş, ne takdir edilmiş, zengin mi, fakir mi olacağız? Bütün bunları bilmiyoruz. Bilmediğimiz için de, çalışmamıza ve terakki etmemize engel teşkil etmez.

Zaten sebepler dairesinde tevekkül ve teslimiyet batıl olur. Kısacası her şeyin kaderde yazılması, bizim gayret ve terakkimize zarar vermez. Bilakis hayatın ağır yükleri ve sıkıntılı yerlerinde teselli ve teslimiyet ile kader bizi takviye ve teskin eder. Terakkimizde ve çalışmamızda, arkamızda bir kuvvet olur.

Allah'ın yardım ve ihsanı olmadan dünyada işler yürümez. Kulun gayret ve azmi olmadan da Allah yardım ve ihsan etmez...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...