Hatıralarda geçen "Muallimin iyisi minare başında, kötüsü kuyu dibindedir. Muallimler için ortası yoktur." ne demektir?
- Üstat neden bu zamanda terbiyenin anne babadan öğretmene verildiğini söylüyor?
Değerli Kardeşimiz;
"Dindar Öğretmenlere Çok Ehemmiyet Verirdi"
"Üstad'ımız, muallimler ziyarete geldiklerinde onlarla çok fazla alakadar olurdu.
'Şu zamanın dindar bir muallime eski zamanın velileri nazarı ile bakıyorum, çünkü eski zamanda dinî terbiye ebeveyne verilmişti, bu zamanda o vazife muallimlere verilmiş, muallimin iyisi çok iyi, fenası da çok fena. Çünkü masum çocuklar muallimlerine çok dikkat ederler, âdeta mıknatıs gibi hocalarından ne görürse iyiyi de fenayı da çekerler. Muallimin iyisi minare başında, kötüsü kuyu dibindedir. Muallimler için ortası yoktur, ya âlay-ı illiyyinde veya esfel-i safilindedirler. Ortası yok.' derdi."
"Onun için dindar muallimlere çok ehemmiyet veriyordu. 'Eğer vaktim olsa, her gün dindar bir muallime on altın lira veririm. Çünkü dünyada benim çocuğum olmadığından, bütün dünyadaki çocuklara şefkat cihetiyle alakadarım.' derdi. Muallimlere ders verirken merhum Hasan Feyzi, Mustafa Sungur, Abdurrahman Yüksel gibi zatları misal verirdi ve 'Sizleri de onlar gibi kabul ettim.' derdi. Hem, 'Mustafa Sungur'un okuması mana-yı ismîden mana-yı harfi hükmüne geçti, onun okuması maarif-i İlâhî hükmüne geçti.' derdi." (Tanıyanların Dilinden, Bayram YÜKSEL)
Bu zamanda eğitim sistemi anaokul, ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite şeklinde gidiyor ve çocuğun eğitim ve terbiyesinde okul ve öğretmen daha baskın ve aktif bir hâle gelmiştir. Anne ve babanın terbiye ve eğitim açısından çocuk üzerindeki etkisi okul ve öğretmeninkinden daha az hâle gelmiştir. Üstad'ımız bu gerçeğe ve inceliğe işaret ediyor.
Çok dindar ve muhafazakâr ailelerin çocukları dinsiz muallimlerin elinde dinsiz olarak yetişmiş. Vatana ve millete muzır bir şekle bürünmüştür, özellikle 1960-1970 yıllarda bu husus bariz bir şekilde görülmüştür.
Öğretmen dinine diyanetine bağlı ise bu minare başı gibidir. Çocuğa tesiri müspettir güzeldir. Tersi bir durumda ise yani muallim dinsiz ise kuyu dibidir. Çocukları zehirleyen bir zararlı bir haşere gibidir.
Ortası yok ifadesinde şöyle bir incelik var; öğretmenler normal insanlar gibi değildir, onların yetişme şeklinden dolayı mutlaka bir ideolojisi vardır ve elindeki çocukları buna göre yetiştirmek isteyecektir. Bu da ya müspet olur ya menfi, ortası yoktur. Menfi olunca kuyu dibi, müspet olunca minare başı oluyor...
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü