"Zikrin tekrarı kalbi tenvir eder. Duanın tekrarı bir takrirdir. Davet dahi, tekrarı nisbetinde tesiri, tekidi vardır." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Birinci Nokta: Kur’ân bir zikir kitabı, bir dua kitabı, bir dâvet kitabı olduğuna nazaran, sûrelerinde vukua gelen tekrar, belâgatça ayn-ı isabet ve ayn-ı hikmettir. Çünkü zikir ve duadan maksat sevaptır ve merhamet-i İlâhiyeyi celb etmektir. Malûmdur ki, bu gibi hususlarda fazlasıyla tekrar lâzımdır ki, o nisbette sevap kazanılsın ve merhamet celb edilsin. Hem de zikrin tekrarı kalbi tenvir eder. Duanın tekrarı bir takrirdir. Dâvet dahi, tekrarı nisbetinde tesiri, tekidi vardır." (Mesnevi-i nuriye, On Dördüncü Reşha)
Bu vecize, Kur'ân'daki tekrarların hikmetinin derinliğini daha da açarak; zikir, dua ve davetin tekrarlanmasının insan ruhu ve psikolojisi üzerindeki doğrudan etkilerini açıklar.
Üç temel kavramın tekrar edilme sırrı şudur:
Zikrin tekrarı kalbi tenvir eder (aydınlatır): Kalp, sürekli parlatılması gereken bir ayna gibidir. Gaflet, günahlar ve dünya telaşı kalbi karartabilir. Zikir kelimelerinin tekrar tekrar söylenmesi, kalbin üzerindeki o manevi tozları temizler ve kalbi nurlandırır, aydınlatır.
Duanın tekrarı bir takrirdir (yerleştirmedir / pekiştirmedir): Bir şeyi sürekli istemek ve duayı yinelemek, o isteğin kulun dünyasında ne kadar köklü, samimi ve kararlı olduğunu gösterir. Tekrar edilen dua, hem kulun acziyetini Yaratıcı'ya itirafını pekiştirir hem de o istek ve inancın ruha iyice yerleşmesini sağlar.
Davetin tekrarı nispetinde tesiri ve tekidi (vurgusu) vardır: Bir insanı bir hakikate çağırırken (davet ederken) bunu sadece bir kez söyleyip bırakmak çoğunlukla etkisiz kalır. Davet ne kadar sık ve ısrarla yapılırsa, muhatap üzerindeki etkisi (tesiri) o kadar artar ve konunun ne kadar hayati, vazgeçilmez olduğu o kadar güçlü bir şekilde vurgulanmış (tekid edilmiş) olur.
Kısacası; zikirde tekrar kalbi nurlandırmak, duada tekrar samimiyeti pekiştirmek, davette tekrar ise etkiyi ve inandırıcılığı artırmak içindir. Bu yüzden Kur'ân'daki tekrarlar birer kusur değil, insan ruhunu inşa eden şifa reçeteleridir. Malumdur ki, bir binanın inşasında tuğlaların üst üste konması tekrar değil, tesistir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü