"Kalb-i insani dahi o makamlardan birisidir ki, melek-i ilham ile şeytan-ı hususi, o mevkide mübareze ediyorlar." Ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

1. Melek-i İlham Varken İlham Nasıl "Vasıtasız" Sayılır?

Risale-i Nur Külliyatı'nda vahiy ile ilham kıyaslanırken; vahyin genelde vasıtalı (Hz. Cebrail gibi büyük bir elçi melekle), ilhamın ise ekseriyetle vasıtasız (doğrudan kalbe tecelli ile) geldiği vurgulanır.

Kalpteki "melek-i ilham" (veya lümme-i melekî) hususu şu şekilde izah edilir:

Haricî Elçi vs. Dahilî Alıcı: Vahiydeki melek (Hz. Cebrail), Allah'tan aldığı emri peygamberlere (a.s) ulaştıran müstakil bir dış elçidir. Kalpteki "melek-i ilham" ise dışarıdan mesaj getirip götüren bir elçiden ziyade, kalbin melekût âlemine bakan yüzünde bulunan manevi bir alıcı (anten gibi) veya ilahi feyzi kabule hazır kılan bir devredir.

Doğrudan Tecelli: Cenab-ı Hak, ilhamı doğrudan kalbe düşürür (İsm-i Bâtın tecellisiyle). Kalpteki melek-i ilham o ilahi fısıltının kalpte hissettirilmesini sağlar ve şeytanın vesveselerine karşı o mevkiyi korur.

Bu nedenle kalpte meleğin bulunması ilhamın "vasıtasız" olma niteliğini bozmaz; çünkü arada haricî bir haberci hiyerarşisi yoktur.

2. Melek Vasıtası Olmadan Gerçekleşen Vahiy Örnekleri

Vahiy çoğunlukla Cebrail (as) vasıtasıyla gelse de melek olmadan gerçekleşen vahiy türleri de mevcuttur:

Miraç’taki Doğrudan Hitap: Peygamber Efendimiz’in (asm) Miraç gecesinde Cebrail'i (as) Sidretü'l-Münteha noktasında geride bırakıp Cenab-ı Hak ile vasıtasız görüşmesi. Bu esnada vahyedilen Bakara Suresi'nin son ayetleri (Âmenerrasulü) ve 5 vakit namaz emri melek aracı olmadan verilmiştir.

Hadis-i Kudsiler: Hz. Peygamber'in (asm) Allah Teâlâ'dan rivayetle ifade buyurduğu hadislere "Kudsi Hadis" denir. Hz. Peygamber'in istediği ibare ile ifade etmek üzere bazen Cibril (as) vasıtasıyla ve bazen de vahiy, ilham ve rüya suretiyle Allah Teâlâ'dan rivâyet ettiği hadistir.

Hz. Musa'nın (as) Tur Dağı'ndaki Kelamı: Hz. Musa'ya (as) Tur Dağı'nda Cebrail vasıtası olmadan, doğrudan perde arkasından hitap edilmesi (Kelamullah).

Sadık Rüyalar (Rüya-yı Sadıka): Peygamberlerin bazı rüyaları vahyin bir parçasıdır. Örneğin Hz. İbrahim'in (as) oğlu Hz. İsmail'i (as) kurban etmesi yönündeki rüyası melek aracılığı olmaksızın kalbe ve ruha yerleştirilen vahiy türüdür.

Kalbe Doğrudan İlka Edilen Vahiy: Şûra Suresi 51. ayette ifade edildiği üzere, Allah'ın bir peygamberin kalbine doğrudan doğruya manayı ilham / ilka etmesi biçimindeki vahiyler.

3. Vasıtalı Gerçekleşen İlham Örnekleri

İlham genel olarak vasıtasız kabul edilse de bazı durumlarda vesile ve vasıtalarla tecelli eder:

Lümme-i Melekî Vasıtasıyla İhtar: İnsanın kalbinde hayırlı bir düşünce veya hakikat belirdiğinde, melek-i ilhamın bunu insana fısıldaması ve iyiliğe yönlendirmesi.

Sevk-i İlahi ve Fıtrat Vasıtasıyla İlham (Hayvanat): Nahl Suresi 68. ayette bal arısına yapılan ilham. Burada fıtrat, sevk-i ilahi mekanizması ve o türe müvekkil olan melekûtî memurlar birer vasıta konumundadır.

Kâinat ve Esma Vasıtasıyla İlham: Bir tefekkür ehlinin (âlim veya veli) bir çiçeğe, kâinata veya bir olaya bakarken; o sebep ve eserler perdesi vasıtasıyla kalbine ilahi manaların doğması.

Ruhaniyetler ve İşaretler Vasıtasıyla İlham: Bazı büyük velilere, ilham meleklerinin ruhanî suretleri veya ihtarâtı vasıtasıyla manevi bilgilerin aktarılması.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü