"Kırk günde daha yemek yemeden o mevki-i mahsusada imrar-ı evkat ve tesbihatta bulunurlar... Avdetlerinde mübarek dudakları birbirine yapışır, bıçakla tekrar açarlar." Bu abartı değil mi?

Değerli Kardeşimiz;

"Müşarün ileyh Osman Hâlidî Hazretlerinin müstesna tesbihat ve tahmidatının biri, وَاَنْ لَيْسَ لِـْلاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعٰى âyet-i kerimesinin fazl-ı tevfikine sığınarak, Isparta’nın cenubunda, dağda Sidre nam mevkide erbaîn eyyâm-ı mübarekesini tes’id ve hasr-ı tesbihata niyetle kırk günlük iaşeye tahsis ettiği ki, herbir gün için elli dirhem miktarında bir bezdirme ekmeğinden kırk tane olan bir tahsisatı bir-iki günde yer ve kırk gün de daha yemek yemeden o mevki-i mahsusada imrar-ı evkat ve tesbihatta bulunurlar..."(1)

Bu durumu şiddetli bir riyazet olarak değerlendirmek gerekir ki, bu tarz riyazetler tarihte birçok velinin hayatında görülmüştür.

Nefis gibi azgın ve sapkın bir düşmanı ıslah edip temizlemek için, bazen böyle şiddetli riyazet yollarına başvurmak gerekebiliyor.

Sûfîler az yemeye, az konuşmaya, az uyumaya yalnız kalmaya, sürekli zikir ve tefekkür etmeye alışan nefsin kurtulacağına inanırlar.

Tasavvuf anlayışında şöyle bir mana anlayışı vardır:

“Nefis köpektir, fakat mücahede ile öyle bir dereceye getirirler ki, artık onun avladığı hayvan helal hale gelir.”

Rasulullah Efendimiz (asm) şöyle buyuruyor:

“İnsanoğlu karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. İnsana belini doğrultacak birkaç lokma yeter.”(2)

Erbain; tasavvufta çok mühim bir nefis terbiyesi usulüdür. Erbain, halvete girmek, ibadet, zikir, riyazet ve murakabe ile meşgul olmak üzere yalnız başına tenha bir odaya, tekkelerde halvethane denilen bir hücreye kapanmak ve bunu kırk gün devam ettirmektir.

Bu yüzden, bu duruma mübalağa demek yanlış olur. Nefsi ıslah velayeti kesbetme yolunda bu tarz riyazetlerin yapılması mübalağa değil, bilakis noksan şeylerdir.

Dipnotlar:

(1) bk. Sikke-i Tasdik-i Gaybi, Yirmi Yedinci Mektup'tan Mühim Parçalar.
(2) bk. Tirmizi, Zühd, 47.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü