Psikolojik yapı ile insanın aklı, ruhu ve kalbi arasında nasıl bir fark vardır?

Değerli Kardeşimiz;

Psikoloji; davranışları ve zihni süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır. Hem insanlar hem de hayvanlar üzerinde çalışmalar yapar. Psikoloji, diğer bilimlere kıyasla kısa bir geçmişe sahiptir ve değişik biçimlerde tarif edilmiştir. İlk tarif, insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindeydi. İnsan zihnini gözleyebilmenin imkânsızlığı karşısında psikologlar, psikolojiyi "gözlenebilen davranışların bilimsel incelemesi" şeklinde tarif etmişlerdir.

İnsanın davranışlarını oluşturan temel unsurlar, ruh, akıl ve kalptir. Yani insanın ruh, akıl ve kalp dünyası nasıl şekillenmiş ise, davranışlar da ona göre şekilleniyor. Ruh dünyası simsiyah renkte olan birisinin davranışları bembeyaz bir renkte olamaz.

Psikoloji insanların davranışlarından hareketle insan hakkında bir kanaate ulaşıyor. Hâlbuki İslam, insanın temel unsurları olan akıl, kalp ve ruhun mahiyetine uygun bir terbiye sistemi ile işe başlar. Bunun sebebi, insan Allah’ın bir eseri ve sanatı olduğu için, onu en güzel bilen ve ona en güzel terbiye sistemini kuran yegâne mürebbi O’dur. Hâlbuki insan ve onun geniş mahiyeti, insanlığın düşünce ve tecrübesi karşısında bir muamma ve gizemli bir şehir gibidir.

Allah insan şehrini inşa ederken, ibadete meyilli ve duaya muhtaç bir fıtratta yaratmıştır. Mide nasıl yiyeceklere göre tanzim edilmiş ise, akıl tefekkür, kalp iman ve muhabbet, ruh da ibadet ve zikir için tanzim edilmiştir. Bütün insanların bir şeye iman etme ve tapma geleneği, bu tanzim bir neticesi bir alametidir diyebiliriz. İnsanlığın bu külli ibadet ihtiyacı ibadet edilmeye layık olan bir Zatın, yani Mabudu Ezeli’nin varlığına işaret eden bir levha gibidir.

Özetle, ruh incelenen, psikoloji ise insanın gözlem ve incelemesine dayanan bir ilim dalıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü