"Selaniklilerin istibdad-ı mutlakları, serbest fırkalarla kırılmasına yardımım olmasın diye beni herkesten tecrid ettiler." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Selaniklilerin istibdad-ı mutlakları", o dönemin hâkim muktedirlerini ifade ediyor. Mustafa Kemal’in Selanikli olmasından kinaye bir ifadedir. Milli Şefler döneminde mutlak bir istibdat vardı ve muhalefete göz açtırılmıyordu.

Serbest Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet döneminde kurulan ve çok partili siyasî hayata geçiş yolunda ikinci deneme olan siyasî bir partidir.

Ali Fethi Bey, Paris Büyükelçiliği’nden dönüşünde Mustafa Kemal’in teklifi ve tensibiyle Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı kurdu (12 Ağustos 1930). Programında, partinin cumhuriyetçilik, milliyetçilik ve lâiklik ilkelerine bağlı olduğu kaydediliyor, yabancı sermayenin ülkeye girmesinin teşvik edilmesi isteniyor, ekonomi sahasında sürekli devlet müdahalesine karşı çıkılıyordu.

Mustafa Kemal’in böyle bir partiyi kurdurması ve tasdik etmesi göstermelik bir siyaset oyunuydu. Çünkü halkın fakir ve bitkin hâli ciddi bir muhalefeti gerektiriyordu. Bu birikmiş ve sıkışmış gazın alınması için bir muhalefet partisi kurdurdu. Bu parti muhalefeti kendi bünyesinde toplamaya başlayınca partiyi kapattılar.

O dönemde en ciddi ve en yaygın muhalefet, Üstadımızın iman hareketi idi. Dolayısı ile Üstad'ın uzak bir vilayette, kuş uçmaz kervan geçmez bir dağ köyünde tecrid edilmesinin asıl sebebi, muhalif bir partiyi destekleme endişesidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü