Sigaranın bırakılması ile alakalı Üstadın tavsiye ettiği bir yol veya dua var mıdır?
Değerli Kardeşimiz;
Üstad ile alakalı aktarılan şu hatıra bu konuya ışık tutacak mahiyettedir.
Sigara Haram mı Helal mi?
Burdur’da iki arıcı arkadaş “Sigara haramdır, değildir.” diye münakaşa ediyorlar. İş çıkmaza girince, gidelim Hocaefendiye soralım diyorlar. Giderken boş gitmeyelim, bal götürelim diye bir bakraç içine biraz bal koyuyorlar. Üstad’tan izin alıyorlar, caminin yanındaki odasına giriyorlar. Selam verdikten sonra, nasılsınız iyi misiniz diye konuşma başlıyor.
Üstad “O bakracın içinde ne var?” diyor. “Efendim yiyesiniz diye küçük bir hediye getirdik.” diyorlar. “Nedir o?” “Bal.” “Balı arı yapar değil mi?” “Evet.” “Arı sokucu mahluktur, bu balı alırken sokmaz mı?” “Efendim biz balı alırken kovanın arkasını açar, bir çaput yakar, tüttürürüz oraya; arı dumandan ön tarafa kaçar, sıkışır; balı aldıktan sonra da tütsüyü dışarı çıkarırız.” “Haa şu sigara içenlerin, dumanı içine çektiği zaman, imanın sıkışıp kaldığı gibi ha?” diyor Üstad. Çocuklar daha sigara haram mı, değil mi diyemeden cevaplarını almış oluyorlar.
Bunu babam anlatırdı bizlere. Mahallemizde olan bir hadisedir bu. Bu hadise dostlar arasında hâlâ anlatılır Burdur’da. (Aynı hadiseyi merhum Vahşi Şaban Ağabey'den dinlemiş ve kaydetmiştim. -Ö.Özcan.) (bk. Tanıyanların Dilinden, REFİK AĞIR)
Paylaştığımız bu hatıra çok manidardır ve Üstad Bediüzzaman'ın üslubuna birebir uygundur: Açıkça hüküm vermektense, mecaz ve ibret dolu bir örnekle hakikati anlatır.
Bu hikâyede Üstad, balı almak için kullanılan dumanı, sigara içenlerin içine çektiği dumanla kıyaslar. Ve “İmanın sıkışması” benzetmesiyle aslında çok derin bir mesaj verir:
Yani sigaranın manevî hayata da zarar verdiğini, imana baskı yaptığını bildirir.
Risale-i Nur’un metinlerinde doğrudan “haram” hükmü çok net kullanılmaz, ama fiilî olarak harama yakın bir tavır sergilenir.
Özellikle şu değerlendirmelerle bunun ciddi bir mesele olduğu söylenebilir:
“İnsana tıbbi açıdan zararı açıktır.”
“İktisatla bağdaşmaz, israftır.”
“İrade ve sabrın küçük bir cihadıdır, terk edilmesi gerekir.”
Bunlara dayanarak:
Tıbben zarar açık ise: Harama yakın “tahrimen mekruh” (harama yakın derecede çirkin) denir.
Tıpça açık zarar ve bağımlılık delilleri sabitse: Günümüz birçok alime göre “haram” hükmü verilmiştir.
Özellikle modern tıbbî veriler: Kanser, damar hastalıkları, akciğer hasarı gibi etkileriyle, sigaranın kesin zarar verici bir madde olduğunu ispat etmiştir.
Böylece “Zarar veren her şey haramdır” düsturuyla, sigara günümüzde haram hükmüne en yakın fiil olarak kabul edilmektedir.
Özetle, Bediüzzaman’a göre sigara:
Terk edilmesi gereken kötü bir alışkanlıktır. Çünkü kendisinin yanında yetişen talebelerini ömrü boyunca bundan menetmiştir. Fakat medrese ortamı dışında içenleri de dışlamamıştır.
Zarar verdiği için, o noktadan içilmemesi gerektiği noktasında ve dinen hoş karşılanmayan bir alışkanlık olduğu Üstad ile alakalı hatıralarda görülmektedir.
Manevî hizmette kalbi kararttığı için Nur hizmetine engel olur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü