"Yapay zekâ" yardımı ile "Risale-i Nur Külliyatı" okunabilir mi? Yabancı dillere tercüme edilebilir mi?
Değerli Kardeşimiz;
Yapay zekânın Risale-i Nurları teferruatlı bir şekilde sadeleştirmesi, yorumlaması veya özet çıkarması, anlamayı kolaylaştırmak ve metnin derinliklerine inmek için bir vasıta olarak kullanıldığında caizdir. Özellikle Osmanlıca veya eski Türkçe kelimelere aşina olmayan okuyucular için yapay zekâ, bir nevi lügat, şerh ve izah vazifesi görebilir. Bunda bir beis ve sıkıntı söz konusu değildir. Burada maksat, tefeyyüz etmek ve derinleşmektir.
Buradaki mühim nokta, yapay zekâ çıktısının Risale-i Nur'un asıl metni yerine geçmediğinin şuurunda olmaktır. Yani sadeleştirilmiş veya özetlenmiş metni "Risale-i Nur'un kendisi" olarak kabul etmek yerine, anlamayı kolaylaştıran bir yardımcı alet olarak görmek gerekir. Orijinal metni anlayabilmek için bir basamak vazifesi görmesi ideal olandır.
Nitekim Risale-i Nur'u ilk okumaya başlayanlar için daha basit, açıklayıcı dersler de mevcuttur. Yapay zekâ da bu tür bir yardımcı vasıta rolünü üstlenebilir.
Yapay zekâ her ne kadar gelişmiş olsa da dinî metinleri yorumlama konusunda hatalar yapma potansiyeli taşır. Özellikle Risale-i Nur gibi derin manalar ihtiva eden, kendine mahsus ıstılahları ve izah tarzı olan eserlerde, yapay zekânın tam olarak nüfuz edemediği veya yanlış yorumladığı yerler olabilir.
Bu nedenle, yapay zekâ çıktılarının mutlaka orijinal metinle karşılaştırılması, teyit edilmesi ve şüpheye düşülen noktalarda güvenilir kaynaklara bakılması, Risale-i Nurları iyi bilenlere danışılması lazımdır.
Yapay zekâ bir lügat, şerh, edit vasıtası ve bir yardımcı kaynak olarak kullanılabilir. Bunda da bir sakınca görmüyoruz.
Risale-i Nurların yabancı dillere tercüme edilmesi, İslam'ın ve Kur'an hakikatlerinin cihanşümul mesajını yaymak gayesiyle yapılan çok elzem bir faaliyettir. Yine de tercüme edilen metinlerin iyice tashihten geçmesi lazım. Yapılan tercümelerin olduğu gibi kabul edilmesi yanlıştır. İlacın faydalı olmasını temin eden dozajıdır. Dozaj ayarlanmazsa, faydadan ziyade, zarar verebilir.
Risale-i Nurların günümüzde elliden fazla dile tercüme edildiği, dünya genelinde milyonlarca insana ulaştığı düşünülürse, bu faaliyetin ne kadar büyük bir boşluğu doldurduğu ve İslam'ın anlatılmasında ne kadar tesirli olduğu görülecektir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü