Block title
Block content

Yirmi Altıncı Söz, İkinci Mebhas, İkinci Vechi izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Üstad Hazretleri kaderin hassas ve önemli mevzuuna kademe kademe giriyor. Bu İkinci Vecih'te ise cüz-i ihtiyarinin rahat anlaşılabilmesi için genel kaide ve kurallar nazara verecektir.

Herkesin kendisinde bir ihtiyar veya iradenin olduğunu hissetmesi bir zaruriyettir. Yani iki kere iki dört eder katiyetinde bir zaruriyetle, yani mecburi bir kabulle, her insan irade sahibi olduğunu, kaderin planladığı alan ve muhit içerisinde ihtiyarini ve iradesini istediği gibi kullanabildiğini, burada herhangi bir zorlama, baskı ve tahakkümün olmadığını herkes zarureten bilmektedir.

Mevcudatın varlığını bilmek ayrıdır, mahiyetini bilmek bir başka şeydir. Çünkü çok şeyler vardır ki insanlar o şeylerin varlıklarını bilir, kabul eder, fakat mahiyetlerini ve keyfiyetlerini bilemez, anlayamaz. Mahiyet ve keyfiyetleri anlaşılmayan veya bilinemeyen varlıklar inkar edilemezler. Çünkü; insanların, eşyanın mahiyetini ve keyfiyetini ilmen bilmesi ve idrak etmesi mümkün olmadığı gibi, böyle bir mesuliyetleri, vazifeleri ve imtihanları da yoktur. 

Kader ile cüzi ihtiyari birbirine tezat teşkil etmez ve birbirini naksetmez ve iptal edemez. Zira böyle bir şey imtihanın aslına ve mahiyetine uygun düşmez. Cenab-ı Hak ekseriyetle insanların murat ettiğini yaratır; murat etmediğini de halketmez. Eğer burada bir tezat ve çatışma olsa idi; kudret esas olurdu, iradenin bir anlamı kalmaz ve insanların imtihana tabi olmalarının da hikmeti iptal olurdu. Her şey tamamen ızdırari kadere tabi olur, iradi kader ve ihtiyar refolurdu.

Dolayısıyla Cenab-ı Hakk'ın mukedderatı irade-i cüziyeyi teyit eder, takviye eder ve ona paralel gider. Onu iptal etmez. Yani birbirine uygunluk ve muvafakat gösterir.

Bizlerin ilmen bu muvafakatı, denkliği ve uygunluğunu izah edemememiz, bu denkliğin ve muvafakatın olmadığını göstermez. Bu da işin mahiyeti kısmına girdiğinden, kul ilmi burada aciz kalmaktadır. Ancak; kaderin ve irade-i cüziyenin birbirine denk düştüğünü ve muvafakat arz ettiğini, birbirine tezat teşkil etmediğini, irade sahibi herkes vicdanen bilir ve kabul eder.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mebhas, İkinci Vecih | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 841 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...