Bediüzzaman Said Nursi Hazretlerinin askerlik hizmeti (gönüllü alay komutanlığı dışında) hakkında bilgi verir misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَٓافَّةًؕ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَٓائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدّٖينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُٓوا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَࣖ

"Müminlerin hepsinin toptan savaşa çıkmaları doğru değildir. Onların her kesiminden bir grup dinde yeterli bilgi sahibi olmaya çalışmak ve seferden dönen topluluklarını uyarmak üzere geride kalmalıdır. Umulur ki sakınırlar." (Tevbe, 9/122)

Bu ayet mucibince Osmanlıda ehl-i ilim askerliğe alınmıyordu. Medrese hocaları ve kayıtlı talebeleri muaf sayılıyordu. Ama bu Kur'anî kaide, son zamanlarda suistimal edilmeye başlandı. Anadolu’daki medrese talebelerinin çoğalmasında askere gitmeme isteği oluşmaya başlandı.

Ehl-i tarikat ve medrese itham altında kaldığı böyle sıkıntılı bir zamanda, Üstad en zor kararı alarak gönüllü alay komutanı oldu; medrese ehlini ve itibarını korudu. Ta ondan önceki harplerde binlerce talebesi ile mücadele eden Mevlada Halid-i Bağdadi gibi, o da Doğuda Ermeni ve Ruslara karşı muaf olduğu hâlde savaşa katılarak vatan uğrunda geri durmadı. Bu zor görevi yerine getirmek adına esir düştü ve onlarca talebesini şehid verdi. Vatan haini diyenler bunları bilmelidir.

Hatta Üstad, İstanbul'da askere gitmek istemeyen medrese talebelerinin isyanını bir hutbe ile teskin etmiştir.

Ayrıca Osmanlıda ehl-i beytten olup şeceresi olanlar da muaf sayılıyordu.

Ayrıca bir kaynağa göre Bosna-Hersek, Arnavutluk, Doğu Anadolu, Dersim ve havalisi, Doğu Karadeniz sahilleri, Arabistan yarımadası memleketleri ve Trablusgarp gibi Müslüman bölge halkından asker alınamıyordu. Daha sonra Bosna-Hersek ile Kozan’dan asker almak için teşebbüslere girişilmiş, kısmen de olsa başarılı olunmuştu. Doğu Anadolu’da Gavurdağ, Akçadağ ve Dersim bölgeleri, Halep ve Güney Anadolu’nun bazı bölgeleri askere alınma çabalarına karşılık, devamlı isyan halindeydi. Arap Bedevileri, Girit ahalisi ve Arnavutlar, Suriye’nin bir kısmı, Doğu Anadolu’nun bazı vilayetleri bir kısmı askerlikten muaftı. Alınmak istendiğinde isyanlarla karşı konulduğu için vazgeçildi. Onun yerine Hamidiye vb. alaylar kurularak kendi bölgelerinde asayişi muhafaza ediliyordu.

Bu nedenlerden dolayı, Üstad'ımız bir ilim ehli kimliğinden dolayı askerlikle doğrudan bir ilişkisi olmamakla birlikte, zamanı geldiğinde ve en zor vakitte kendi imkânlarıyla bir milis kurup büyük başarılara imza atarak vatan müdafaası noktasında büyük vazifeler icra etmiştir. Barış vaktinde ilim alanında cihad eden Bediüzzaman Hazretleri, savaş vaktinde cephede cihadını devam ettirmiştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

ebulemin

Gönüllü alay kumandanlığı dışında mı? :(

Bediüzzaman askerlik mesleğini seçmemiş ki, o büyük bir din alimi idi. Ama vazife terettüb edince gönüllü alay kumandanlığını da yerine getirdi.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...