Block title
Block content

Bir tek hakikatin başka başka surette görünmesine bazı örnekler verir misiniz? Bu mana, hakikat ilminde ayrı yollar tutan, hak meslek ve mezheplerde ayrı tarzda giden kimseler için de geçerli midir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Yaratma bir hakikattir, ama çok farklı şekillerde görünür. İbda yoluyla bir anda yaratmak, inşa ile tedricen yaratmaktan çok farklıdır. İnşanın da sayılamayacak kadar çok suretleri vardır. Güneş'ten kopan bir ateş kütlesinden denizlerin okyanusların yapılması, denizlerin balıklarla ormanların ceylanlarla şenlendirilmesi, nutfelerin insan, yumurtaların kuş olması birbirinden farklı tecellilerdir.

Toprağın hakikati bir iken, bir milyondan fazla bitki türüne menşe olması, bir hakikatin başka suretlerde görünmesine sayısız örnekler sergilemektedir.

Cenab-ı Hakk’ın icra ettiği her bir fiil de bir hakikat iken çok farklı şekillerde görünmektedir. Meselâ “tasvir” bir hakikattir, her bir yıldıza, her bir dağa, her bir denize, her bitkiye ve hayvana, her insana hatta insanın her uzvuna ayrı suretler vermek, bu hakikatin başka başka tezahürleridir. Böylece, “Bu alem-i faniden; esma ve şuunat-ı ilahiyenin sonsuz tezahürleri” alınmaktadır.

Aynı şekilde, tezyin, ihya, imate, rızıklandırma gibi sonsuz fiillerin her biri ayrı bir hakikat iken, çok farklı icraatlarla birbirinden ayrı neticeler doğurabilmektedirler.

Bir hakikatin farklı suretlerde görünmesine İçtihat Risalesinde harika izahlar getirilmiştir. Dört mezheb de haktır. Hepsi Kur’andan alınmıştır ve hepsi aynı hakikatin ayrı tezahürleridir. Tarikatların farklı meşrepleri, İslam’a hizmetin ayrı metotları da bir hakikatin ayrı tezahürleri gibidir.

Aynı kâinattan her bir ağacın kendi istidadına göre farklı meyveler dokuması gibi, aynı ayetlerden ayrı müfessirler değişik manalar çıkarmakta, ayrı feyizler alabilmektedirler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Paylaş

BENZER SORULAR

Yükleniyor...