Birinci Söz'de anlatılan Allah'ın ilmi ve kudretini anlıyorum fakat "cebren" kelimesinin kullanılmasını anlayamadım. Yani zorla mı demek isteniyor?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir incir çekirdeği sonsuz kudrete dayanmadan, O’nun namı ile hareket etmeden incir ağacını taşıyamaz, ona kaynaklık edemez. Bir arı Allah’ın sonsuz ilim ve kudreti olmadan o mükemmel bal tatlısını icat edemez. Gözsüz ve şuursuz ipek böceği Allah’ın isim ve sıfatları olmadan o ipeği icat edemez. Yani bunları yapan ve arka planda işleyen, Allah’ın sonsuz ilim, irade ve kudret gibi sıfatlarıdır.

İşte bu hakikati akla yaklaştırmak için Üstad Hazretleri bu temsili getiriyor:

"Evet. Nasıl ki, görsen, bir tek adam geldi, bütün şehir ahalisini cebren bir yere sevk etti ve cebren işlerde çalıştırdı. Yakînen bilirsin, o adam kendi namıyla, kendi kuvvetiyle hareket etmiyor. Belki o bir askerdir, devlet namına hareket eder, bir padişah kuvvetine istinad eder."(1)

Yani bir şahsın, kendi güç ve kuvveti ile bir köyde yaşayan binlerce insanı zorla bir yere götürüp, cebren bir işte çalıştırması imkânsız bir şeydir. Ama aynı şahıs devlet adına ve devletin kuvvetine dayanarak bir beldenin ahalisini alır, zorla bir yere sevk eder ve zorla bir işte çalıştırabilir. Zira arkasında devletin kuvveti, ordusu ve polisi vardır.

Öte yandan, dünya imtihanının bir gereği olarak insanın iradesine bırakılan işler hariç, her şey Allah’ın ilim ve kudreti karşısında mutlak bir cebir ve itaat içindedir. Mesela, dünya kendi iradesi ile değil, Allah’ın irade ve kudreti ile dönüyor. Kanımız da yine O’nun iradesiyle deveran ediyor. Sabit yıldızların durmaları da, gezegenlerin hareketleri de hep Allah’ın kudretiyledir ve hepsi kendi istekleriyle ve iradeleriyle değil bir cebir tahtında iş görürler.

Bu hakikatin sayılamayacak kadar çok misalleri vardır.

(1) bk. Sözler, Birinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Yorumlar

MuberraArat
Tesekkur ederim... Sayenizde uzun zamandan beri okumak istedigim ama dili agir geldigi icin her elime alista geri biraktigim bu eseri sayenizde anlayarak okuma firsati buldum... Tesekkur ederim... Derinlere daldim sayenizde...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...