"Bu sırra binaen, ‘yedi semâvât’ mânâ-yı küllîsinde yedi tabaka-i beşeriye, muhtelif yedi kat mânâyı fehmetmişler." Yedi tabakanın anladığı yedi mânâyı özetler misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İşte bu sırra binaen, 'yedi semâvât' mânâ-yı küllîsinde yedi tabaka-i beşeriye, muhtelif yedi kat mânâyı fehmetmişler."

"Şöyle ki: فَسَوّٰيهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ âyetinde, kısa nazarlı ve dar fikirli bir tabaka-i insaniye, havâ-yı nesîmînin tabakatını fehmeder. ..."(1)

Bu yedi tabakanın anladığı yedi ayrı mana şunlardır:

1. “Kısa nazarlı ve dar fikirli bir tabaka-i insaniye, hava-yı nesîmînin tabakatını fehmeder.”

Ayette geçen “yedi sema” ifadesinden hava tabakasının yedi katmanını anlıyor. Bunlar İyonosfer, Magnetosfer, Ekzosfer, Termosfer, Mezosfer, Stratosfer, Troposfer.

2. “Ve kozmoğrafya ile sersemleşmiş diğer bir tabaka-i insaniye dahi elsine-i enamda seb'a-i seyyare ile meşhur yıldızları ve medarlarını fehmeder.”

Bu tabaka ise halkın dilinde meşhur olmuş yedi gezegeni anlıyor. Seb'a-i seyyare Arap astronomisinde "yer merkezli evren" kuramını karşılamak için kullanılmış "yedi gezegen" anlamındaki kavramdır.

Yer merkezli kurama göre çıplak gözle görülebilen yedi gökcismi sabit duran dünyanın etrafında yörüngeler çizer, yıldızlar ise evrenin arka planında asılı durur. Bu "yedi gezegen" sırasıyla kamer (ay), Utarit (merkür), Merih (mars), Şems (güneş), Zühre (venüs), Müşteri (jüpiter), Zühal (satürn) şeklinde geçer.

3. “Daha bir kısım insanlar küremize benzer zevi'l-hayatın makarrı olmuş semavî yedi küre-i âheri fehmeder.”

Bu tabakada “yedi sema” ifadesinden, dünyamıza benzer ve hayata ev sahipliği yapmaya müsait yedi ayrı dünyanın daha olduğunu anlıyor.

4. “Diğer bir taife-i beşeriye, manzume-i şemsiyenin yedi tabakaya ayrılmasını hem manzume-i şemsiyemizle beraber yedi manzumat-ı şümusiyeyi fehmeder.”

Bu tabaka ise “yedi sema” ifadesinden güneş sisteminin yedi ayrı tabakaya ayrılmasını ve bununla beraber yedi ayrı güneş sisteminin daha olduğunu anlıyor.

5. "Daha diğer bir taife-i beşeriye, madde-i esîriyenin teşekkülatı yedi tabakaya ayrılmasını fehmeder."

Bu tabaka ise “yedi sema” ifadesinden kainatı kuşatan esir maddesinin yedi ayrı tabakaya ayrılmasını anlıyor. Yani ilk anlayışlara nazaran biraz daha geniş bir bakış açısı sergiliyorlar.

6. “Daha geniş fikirli bir tabaka-i beşeriye, yıldızlarla yaldızlanıp bütün görünen gökleri bir sema sayıp, onu bu dünyanın semasıdır diyerek, bundan başka altı tabaka-i semavat var olduğunu fehmeder.”

Bu tabaka ise “yedi sema” ifadesinden bütün görünen göklerin ve içinde kiyıldızların dünyaya özgü bir sema olduğunu düşünüp, bunun gibi altı ayrı semanın daha olduğunu düşünüyor.

7. “Ve nev-i beşerin yedinci tabakası ve en yüksek taifesi ise semavat-ı seb'ayı, âlem-i şehadete münhasır görmüyor. Belki avâlim-i uhreviye ve gaybiye ve dünyeviye ve misaliyenin birer muhit zarfı ve ihatalı birer sakfı olan yedi semavatın var olduğunu fehmeder.”

Bu tabaka ise “yedi sema” ifadesinden ahiret ve gaybi alemleri de içine alan geniş ve külli bir semayı anlıyor ki bu sema hem dünya ve kainatın hem de ahiret ve gaybi alemlerin tamamını içine alan bir sakf yani çatı ve tavanı hükmündedir.

(1) bk. Lem'alar, On İkinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...