"Büyüklerin küçüklere 'oğlum' demeleri, zıhar meseleleri gibi, yani karısına 'Anam gibisin' dese haram olduğu gibi değildir ki, ahkâm onunla değişsin." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İslam literatüründe bazı kelamlar, hüküm olup insanları bağlar. Bazıları ise örf ve alışılmışlığın verdiği bir eda ile söylendiğinden hüküm olmaz.

Mesela, bir kimse karısına Sen bana annem gibisin veya annemin benzerisin.” dediğinde, bu zıhar oluyor, zıhar ise haramdır. Zıhar yapan kimsenin (söylediği ifade karısını annesi gibi yapmış olur ve hükümdür) karısı ile cinsel temasta bulunması caiz değildir. Bu yasağın kalkması için zıhar kefaretini yerine getirmesi gerekiyor.

Zıhar kefareti, zıhar yemini yapan kimsenin karısıyla tekrar bir araya gelebilmesi için ödemesi gereken kefaretin adıdır.

"İçinizden karılarına zıhar yapanların karıları asla onların anaları değildir. Onların anaları sadece, kendilerini doğuran kadınlardır. Gerçek şu ki, onlar çirkin ve asılsız bir söz söylüyorlar. Şüphesiz Allah affedicidir, bağışlayıcıdır."

"Karılarına zıhar yapıp da sonra dediklerinden dönenlerin, onlarla temas etmeden önce bir köle azat etmeleri gerekir. Size öğütlenen işte budur. Allah yapıp ettiklerinizden tamamen haberdardır."

"Buna imkân bulamayan, temastan önce peş peşe iki ay oruç tutar. Buna da gücü yetmeyen altmış fakiri doyurur. Bu, Allah’a ve Resulüne imanınızı göstermeniz içindir. İşte bunlar Allah’ın koyduğu kurallarıdır. Kâfirleri elem veren bir azap beklemektedir." (Mücadele, 58/2-4)

Görüldüğü gibi kocanın hanımına "anam gibisin" demesinin büyük bir vebali ve kefareti var. Belirli bir cezayı ödemeden eşine yaklaşması caiz değildir. Ama büyüklerin küçüklere "oğlum" demesinde herhangi bir vebal ya da kefaret olmadığı gibi günah da değildir. Büyüklerin küçüklere "evladım, oğlum" demesi ile küçükler, büyüklerin gerçek oğlu ya da evladı olmadığı için, onların kızları ya da oğulları ile evlenmelerinde bir mahzur yoktur. Çünkü bu "oğlum" ifadeleri hüküm cümlesi değildir ve gerçek çocuk hükmünde olmazlar.

Mesela, altmış yaşlarında birisi yirmi yaşında birisine "oğlum, evladım" dese, sonra kızını ona verse o genç oğlan, kız kardeşi ile evlenmiş olmuyor. Kızın babasının genç oğlana evladım demesi, onu kan bağı ile oğlu yapmıyor ki kızı ona haram olsun.

"Evladım" ile "anam gibisin" ifadelerinin her ikisi de birer söz birer kelimedir, ama “anam gibisin” ifadesi bir hüküm ve yükümlülük içerirken "evladım" ifadesi bir hüküm içermiyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...