"Cenâb-ı Hak, bütün cüz ve cüz’îlerde sikke-i mahsusasını ve bütün küll ve küllîlerde has hâtemini vaz’ ettiği gibi, aktar-ı semâvat ve arzı, hâtem-i vahidiyetle ve mecmu-u kâinatı sikke-i ehadiyetle mühürlemiştir." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"ALTINCI LEM’A: Cenâb-ı Hak, bütün cüz ve cüz’îlerde sikke-i mahsusasını ve bütün küll ve küllîlerde has hâtemini vaz’ ettiği gibi, aktar-ı semâvat ve arzı, hâtem-i vahidiyetle ve mecmu-u kâinatı sikke-i ehadiyetle mühürlemiştir."(1)

Allah, varlığını ve birliğini en küçük bir mahlukun üzerinde gösterdiği gibi, bütün kainatın üzerinde de göstermiştir. En küçük mahlukun üzerindeki tevhit mührü ehadiyet ile ifade edilirken, bütün kainatın geneli üzerindeki tevhit mührü vahidiyet ile ifade edilmiştir.

Bir çiçek üstüne vurulmuş tevhit mührü ehadiyeti, yani Allah’ın isim ve sıfatlarının o çiçek üstünde belirmesini ifade ederken, yeryüzündeki bütün çiçekler ve bahçeler üstündeki tevhit mührü de vahidiyeti, yani Allah’ın isim ve sıfatlarının bütün çiçekler ve bahçeler üstünde belirmesini ifade ediyor.

Allah’ın isim ve sıfatları kainatta iki şekilde tecelli ediyor: Birisi: Kainatın umumu üzerinde ve büyük ve azametli tecelliyatıdır. Diğeri ise: Kainatın bir cüz’ünde ve cüz’isindeki küçük tecelliyatıdır. Kainatın umumunda tecelli eden o isim ve sıfatlar, çok azametli ve kibriyalı olmasından, okunması ve ihata edilmesi herkese müyesser olmuyor. Onun için Allah, o kainatın umumundaki azametli ve kibriyalı olan tecelli yazısını herkesin rahat ve kolaylıkla okuyabileceği boyutlara indiriyor.

İşte, kainatın umumunda azamet ve kibriya ile tecelli eden isim ve sıfatlarına vahidiyet denir; onun küçük bir modeli hükmünde olan cüz’ündeki tecelliyatına da ehadiyet denir.

(1) bk. Mesnev-i Nuriye, Lem'alar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Adem68474

mecmu-u kâinatı sikke-i ehadiyetle mühürlemiştir... UMUMDA DAHA ZİYADE VAHİDİYET GÖZÜKMÜYOR MU izah edermisiniz

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Büyük bir oda odaya nispeten küçük bir kapı, kapıda küçük bir kilit ile kilitlenir. Küçük bir kilit koca odayı kilitlemiş olur. Kainat vahidiyetin tecelli ettiği azametli bir oda kainat odasında ki küçük şeyler mesala karınca da ehadiyetin tecelli ettiği kilit hükmündedir. Allah kainat odasını küçük şeylere vurmuş olduğu ehadiyet kilitleri ile koruyor. Akıl odada dolaşırken küçük şeyleri önemsiz görüp şirke düşmesin. 
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...