"Cenâb-ı Hak, fazl ve keremiyle, ulûm-u imaniye ve Kur’âniyeye çalışmak ve fehmetmek faziletini ihsan etmiştir. Bu ihsan-ı İlâhîyi bütün hayatımda..." şeklinde devam eden pasajı açıklar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İlim, kesbi ve vehbi olmak üzere iki türlüdür. Kesbi ilimler, ancak meşakkat ve gayret ile elde edilen ilimlerdir. Vehbi ve ledünni ilimler ise Allah’ın kullarına ihsan ve ikramı ile bahşettiği ilimlerdir.

Kesbi ilimleri elde etmek kural olarak herkes için aynı ve eşittir. Bunun yolu medresede ve ilim yuvalarında tedris etmektir. Lakin vehbi ve ledünni ilimler belli bir olgunluk ve kıvama gelen insanlara Allah tarafından verilen bir lütuf ve nimettirler. Bu nimete mazhar olanlarda hiçbir zaman kibir ve benlik olmaz. Zaten kibir ve benlik olsa bu nimete mazhar olamazlar.

Tahdis-i nimet ile kibir zahirde birbirine benzerler, ama aralarında çok fark vardır. Tahdis-i nimet, insanın üzerindeki nimet ve ikramların Allah’tan olduğunu bilip izhar ve ilan etmesi iken; kibir bu nimetlerin Allah’tan olduğunu inkar edip haksız yere sahiplenmesidir.

Üstad Hazretlerinin burada üzerindeki lütuf ve ikramları izhar ve ilan etmesi kibir değil, bir tahdis-i nimettir. Nitekim şahsını ve nefsini nazara aldığı zaman, beş para ehemmiyet vermiyor, kendisini de bir talebe olarak kabul ediyor. "Bütün şeref ve haysiyet Kur’an’dadır." diyerek hiçbir fazilet ve ilmi nefsine vermiyor.

Bütün bu nimetleri Allah’tan bilen birisinin bu nimetleri vasıta kılarak insanlar üstünde bir tahakküm ve baskı kurması mümkün değildir. İnsanların ilgi ve alakasından kaçınması, hatta insanların nazarlarının onu hasta etmesi, insanlar içinde tahakkümvari bir imtiyazı ve sınıf üstünlüğünü istemediğinin en büyük ispatıdır.

Özet olarak, Üstad Hazretlerine haksız bir şekilde "Sen ilim ve faziletinle insanlar üstünde bir imtiyaz ve tahakküm kuruyorsun." diyenlere, Üstad Hazretleri bu gereken cevabı veriyor. Fazilet ve ilim, tabiat itibari ile tahakküm ve imtiyazı kabul etmez. İkisi farklı ve zıt şeylerdir, iki farklı ve zıt şeylerin aynı şahısta ve aynı anda cem olması mümkün değildir. Zira iki zıt bir arada cem olamaz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...