Dördüncü Esas'la ilgili; kelamlar mukayese edilirken, Kur’ân-ı Kerim'le diğer semavî kitaplar mı nazara veriliyor, beşerî kelamlar da bu mukayeseye giriyor mu?

Soru Detayı
Nazara verilen iki temsilde, “bir sultanın iki çeşit mükâlemesi ve gökteki güneşten istifade etme yolları” anlatılıyor. Neticede Kur’an'ın i’cazı ve kudsiyyeti bu iki temsilin sırrına göre tezahür ediyor. Bu konuyu da izah eder misiniz?
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

On İkinci Söz'ün başında bu sözün konuları sıralanırken şu ifadeye de yer verilir:

“Hem Kur’ân'ın sair kelimat-ı İlâhîyeye ve bütün kelamlara cihet-i rüchaniyetine bir işarettir.”

“Bütün kelamlar” denilince bilhassa, âlimlerin eserlerini, mürşitlerin sözlerini anlamak gerekir. Başka sahalarda yazılmış kitaplar, bu dersin konusu itibariyle burada maksud değillerdir. Konumuz “kâinatın yaratılmasına ve onda cereyan eden hâdisata nasıl bakmamız gerektiğine, Kur’ân'ın insanın şahsî ve içtimaî hayatımıza nasıl istikamet verdiğine, felsefenin bu mevzularda neler ortaya koyduğuna” dairdir. Dördüncü Esası da bu mânada ele almak gerekiyor.

Bu üç önemli konuda Kur’ân neler söylüyor? Diğer semavî kitaplarda aynı mevzular ne ölçüde yer almışlar? Ve beşerin kelamlarında bu üç mühim mesele nasıl ele alınmıştır? Bu suallerin cevapları aranıyor ve diğer semavî kitapların da, beşerî görüşlerin de bu konuda Kur’ân'a yetişmelerinin mümkün olmadığı izah ve ispat ediliyor.

Güneş ve ayna temsilinde, esas itibariyle “vahiyle ilhamın mukayesesi” yapılmaktadır. Aynadan yansıtılan ışık da güneşe aittir, damdan pencere açtığımızda doğrudan evimize giren ışık da yine güneşin ışığıdır. Evliyanın kalpleri birer ayna gibidir. O kalplere ilham yoluyla gelen mânalar da kelimât-ı İlâhiyedirler. Ancak, peygamberlere gelen vahiy bu ilhamlardan son derece ileridir.

Kâinat kitabında kudret kalemiyle yazılan âyetlerin taklidi mümkün olmadığı ve onların her birinin üzerinde i’caz damgası olduğu gibi, Kur’ân âyetlerinin de taklitleri mümkün değildir, hepsi mu’cizedir, hepsi mukaddestir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...