"Hem de şürekâya hiçbir ihtiyaç olmadığı ve kâinat onlardan müstağni-yi mutlak oldukları halde, şerik-i ulûhiyet gibi, rububiyet ve icad şerikleri dahi mümtenidirler." Uluhiyet şerikleri ile rububiyet ve icad şerikleri ifadelerini açıklar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem de şürekâya hiçbir ihtiyaç olmadığı ve kâinat onlardan müstağni-yi mutlak oldukları halde, şerik-i ulûhiyet gibi, rububiyet ve icad şerikleri dahi mümtenidirler, vücutları muhaldir. Çünkü, semâvât ve arzın Sâniindeki kudret, hem nihayet kemâlde, hem nihayetsiz olduğunu ispat ettik..."(1)

Yirminci Mektub’da "Lâ şerikeleh" bahsinde geçen şu ifadeler, bu sorunun en güzel cevabıdır:

لاٰشَرِيكَ لَهُ Yani, nasıl ki ulûhiyetinde ve saltanatında şeriki yoktur; Allah bir olur, müteaddit olamaz. Öyle de rububiyetinde ve icraatında ve icâdâtında dahi şeriki yoktur."

"Bazen olur ki, sultan bir olur, saltanatında şeriki olmaz; fakat icraatında, onun memurları onun şeriki sayılırlar ve onun huzuruna herkesin girmesine mâni olurlar, 'Bize de müracaat et.' derler.”(2)

Buna göre, ulûhiyet şeriki denilince Cenab-ı Hakk’ın zâtına ve saltanatına koşulan ortaklar anlaşılır. Allah’ı bir bildiği halde sebeplere aşırı derecede tesir veren insan, onları rububiyette ve icatta şerik kabul etmiş gibi olur. Mesela, bir fakir, kendisine yardım eden bir zengin hakkında “O olmasa ben açlıktan ölürüm.” dese, o adamı Rezzak ismine şerik koşmuş gibi olur. O fakirin yapması gereken şey, Rızkı Allah’tan bilmek, kendisine yardım eden kişiye de dua etmektir. Nitekim Üstat Hazretleri bu hususta şöyle buyurmaktadır: “...Sonra o zâhirî vasıtaya istersen dua et; çünkü o nimet onun eliyle size gönderildi.”(3)

“Hem de şürekâya hiçbir ihtiyaç olmadığı ve kâinat onlardan müstağni-yi mutlak oldukları halde” ifadesi, eşyanın yaratılmasına ve bütün ihtiyaçlarının görülmesine Allah’ın sonsuz kudreti ve rahmeti kâfi geldiğinden, kâinat bu hususta mutlak bir istiğna halindedir. Yani o mevhum şeriklerin hiçbir şeyine kâinatın hiçbir ihtiyacı yoktur.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, İkinci Mevkıf.
(2) bk. Mektubat, Yirminci Mektup, Birinci Makam.
(3) bk. Lem’alar, On Yedinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...