"İzzet ve azamet perdeyi iktiza eder." ne demektir? "İzzet" ve "azamet" aynı mı; varsa aralarındaki farkı açıklayabilir misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sebeplerin perde olması, mahlukata yani şuur sahiplerine bakan tarafıyladır. Yoksa hakikatta her şeyi yaratan ve yaşatan bizzat Allah'tır.

Perdenin olmasının hikmeti ise: Zahiri çirkin gibi görünen eşya ve hadiselerin Allah'a isnad edilmemesi içindir. Allah'ın ilminin, kudretinin, rahmetinin ve diğer esmanının büyüklüğüne nakise gelmesin diye.

Mesela, her şeyi Allah, bizzat yapsaydı ve bizler de öyle bilseydik. Depremle değil de, bizzat kendisi evlerimizi tahrip etseydi, acaba bizim Allah'ın rahmetine olan bakışımz nasıl olacaktı. Elbette ki, olayın perde arkasını bilmediğimiz için, menfi bir yaklaşım sergileyebilirdik. İşte böyle bir durumun ortaya çıkmaması için Allah sebepleri devreye sokmuştur.

Bu fıtrat kanununa insanlar da uyarlar. Büyük zatların huzuruna herkesin çıkmasına müsaade etmezler. Ayrıca büyükler, yardım edecekleri vakit, bizzat kendileri yapmazlar, vesileleri devreye sokarlar.

"İzzet", üstün olma, yüce olma, kıymetli olma, saygın olma anlamlarına geliyor.

"Azamet" ise büyüklük, kibirlilik, görkemlilik, heybetli olma halidir. Allah’ın ilmi, iradesi, kudreti, görmesi, işitmesi, konuşması sonsuz olduğu için, mutlak izzet sahibidir. Yani Allah her açıdan büyüklük ve kibriya sahibidir.

İzzet, azametin bir neticesi bir sonucu hükmündedir. Çünkü büyüklük ve kibriya vasfına sahip olmayan birisinin izzetli olması pek mümkün değildir. Yani izzet bir çatı ise, azamet de bu çatıyı ayakta tutan bir temel gibidir, temel olmadan çatı ayakta duramaz.

Farzımuhal olarak -haşa- Allah aciz, cahil, iradesiz, kör, sağır ve lal olmuş olsa idi, izzet sahibi olabilir miydi? Onu kimse takmaz Ona kimse saygı ve hürmette bulunmazdı. Demek izzet azametin bir neticesi oluyor.

Mesela, hiçbir gücü ve kuvveti olmayan aciz birisi, güç ve kuvvet noktasında zelil ve zavallıdır. Kudret açısından aciz ve zavallı bir adamın da izzetli olması mümkün değildir.

İnsanlık İbn-i Sina’ya neden hayranlık ve saygı duyar? Çünkü azametli bir ilme sahiptir. İlimde azametli olduğu için, insanlar ona kıymet verip üstün tutar. İlmi azametli olmasa idi izzetle anılmazdı.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...