"Kahr" ile "Rahmet" beraber bulunabilir mi?
Değerli Kardeşimiz;
Cenab-ı Hakk'ın zâtı, sıfatları ve isimleri ezelidir. Yani mutlaktır; mahlûkat onu kayıtlayamaz.
Dolayısıyla, Cenâb-ı Hakk'ın Rahim ismi sonsuz ve mutlak olduğu gibi, Kâhhar ismi de sonsuz ve mutlaktır.
Ancak bunların tecelliyatları ve tezâhüratları, diğer esmâ-i İlâhiye ve mahlûkatın mâhiyeti itibariyle kayıtlanabilir.
Demek ki mutlâkiyete ve sonsuzluğa, esmâ açısından bakmak icap eder. Bu cihetle Cenâb-ı Hakk'ın zâtı gibi, isimleri de ezelî olup, mâhiyeti itibâriyle kayıtlanamaz. Fakat bu mutlâkiyete ve sonsuzluğa, tecelliyat ve tezâhürat açısından bakılırsa, mesele ve değerlendirme farklılaşır.
Cenâb-ı Hakk'ın Kâhhar ismi, zâtı itibâriyle ezelidir. Ancak dünyada ve ukbâ da tecelliyatları mutlak olmayabilir.
Mesela; Cenâb-ı Hak, dünyada bazen, zalim kavimleri Kâhhar ismiyle cezalandırmış ve helâk etmiştir. Bazen de rahmetiyle muâmele edip, kahretmemiş, helâk etmemiş ve mühlet vermiştir.
Demek ki Allah’ın zâtı gibi bütün sıfat ve esmâsı mutlaktır. Kendi zatında kayıtlı değildir. Fakat mahlûkatın fıtratları farklı olduğundan, esmâ-i İlâhiye her yerde mutlak tecelli ve tezâhür etmeyebilir. Ayrıca, Cenâb-ı Hakk'ın Hakîm, Rahim, Mürebbi gibi isimleri, diğer isimlerini hikmetin tecelliyat açısından kayıtlaması mümkündür.
Mesela; Cenâb-ı Hak isterse bütün insanların tamamını bir asırda yaratabilir. Bir insanda iki kafa, beş tane kol halk edebilir. Buna irâdesi ve kudreti müsâittir. Ancak hikmet açısından muvafık olmayacağından, Hakîm ismi diğer isimleri kayıtlar. Bu sebeple insanlar, kıyâmete kadar zamanla halk edilir ve bir insanda azalar hikmetli olarak yaratılır.
İşte Cenâb-ı Hakk'ın Kâhhar ismi de ezelî ve mutlak olmakla beraber, dünyada ve ukba da her zaman ve her yerde tecelli etmez. Rahim isminin ve Kâhhar isminin ezelîyeti ise, birbirine muhâlif değildir. Çünkü rahmetin ve şefkâtin tezâhürü, bazen kudreti ve kahrı icâb ettirir.
Zalimleri cezalandırmak, canavarları dizginlemek ve cehennemdeki cezalar, Kâhhar isminin muktezâsı olup, rahmete zemin hazırlamaktadır.
"Cemâlin gözünde celâl, ne kadar cemîldir." (Mesnevi-i Nuriye, Onuncu Risale)
Cümlesi bu manayı ifâde ediyor.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü