"Kanun" ile "Kuvvet" ne demektir, farkları nedir?
Değerli Kardeşimiz;
Kanun: Allah’ın ilim ve irade sıfatı ile bir şeyi tayin ve tespit etmesidir. Yani binanın kalıbından önce, plan ve projesini tanzim etmek gibi, kâinat içinde sayısız işlerin tanzim ve planlarının hazırlanması ve bunların sürekli bir şekilde istimrarına kanun denir. Tıpkı mevzuat ile mevzuatı tatbik eden memur gibi. Mevzuat kanundur, onu tatbik eden memur ise; Allah’ın kudretidir.
Kuvvetlerden kastedilen mana ise; Allah’ın kudretinin plan ve proje olarak tanzim edilen kanunların icra ve tatbik edilmesinden aldığı isim ve unvandır. Yani Allah’ın kudreti suyun kaldırma kanununda tecelli edince, o ismi alıp onunla biliniyor. Güneşin çekme ve itme kanununda tecelli edince de o isim ve unvan ile anılıyor vs.
Kanunların isimleri ve unvanlarını veren insanlardır, itibari ve vehmi olması bu manayadır. Hakiki manada iş gören ve tesir eden ise Allah’ın kudretidir. Sebepler sadece bir perde ve kanun olarak vardır, fail ve iş görücü değildirler. Mesela; elma ağacının elmanın oluşum sürecinde hakiki manada hiçbir müdahale ve tesiri yoktur. Ağacın bütün süreçlerini kontrol edip yaratan Allah’tır. Ağaç ve elma arasında yaratma açısından hiçbir münasebet yoktur.
Kayyumiyet sırrı ile Allah’ın kudreti, elmanın oluşum sürecinin her noktasında ve her merhalesinde mutlak galiptir.
Allah kudretini şu kâinattan çektiği an, her şey helak olup yok olur. Ortada ne kanun ne de sebep kalır, her şey mahva gider. Zerreden yıldızlara kadar her şey Allah’ın kudreti ile ayakta durur, vazifesini onunla ifa eder. Onun kudreti olmadan hiçbir şey hareket edemez.
Kuvvet; Allah’ın ayrıca güç verdiği kudretten başka bir şey değildir. Kuvvet sadece kudretin bir ismi ve unvanıdır.
Dünyayı güneş etrafında gezdiren kuvvettir. Gezegenleri döndüren kuvvettir. Yerdeki bütün cisimleri çekip semaya fırlamalarını engelleyin kuvvettir. İnsanın bir yükü kaldırmasını, atın, devenin insanı taşımasını, aslanın avını yakalamasını temin eden kuvvettir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü