Kur’an-ı Kerim'in "Bütün insanın bütün hâcât-ı maneviyesine merci olacak çok kitapları tazammun eden tek, cami’ bir kitab-ı mukaddes" olmasını izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
İnsanın muhtelif manevi ihtiyaçları var, mesela; istinad etme ve medet alma noktasına insan fıtraten şiddetle muhtaçtır ve bu büyük ihtiyacı Kur'an'dan öğrendiğimiz Allah'a ve ahirete iman esasları temin eder.
Hiçbir insan gençliğinin elinden gitmesini istemez, daima genç kalmak ister. Lakin Kur'an bu derin ihtiyacı ahiret imanı ile karşılamaktadır, zira cennette yaşlanmak yoktur, ebedî bir gençlik vardır.
Yine Kur'an'da bir ayette "Canlar ne isterse cennette vardır." buyurulmaktadır; dolayısıyla Kur'an, dünyevi ve uhrevi bütün insanî ihtiyaçlara cevap veren mukaddes bir kitaptır.
Vahiy; Allah’ın ezelî ilminden süzülüp gelen bir rehber olmasından dolayı, değil kâinatı, Allah’ın bütün mülkünü kuşatacak ve ihata edecek bir mahiyettedir. Varlık hakikatini bütünü ile tarif ve tasvir etmek; ancak vahye mahsus bir hususiyettir. İşte bu nokta "ezelî ve ebedî tercüme" şeklinde ifade ediliyor.
Kur'an’ın bir ucu maddi âlemde iken, diğer ucu Vacibü'l-Vücud olan Allah’ın Zat-ı Akdesi ve sıfatlarındadır. Böyle ihatalı bir kelam elbette bünyesinde sayısız ilim ve fikirleri taşır.
"Ne yaş, ne de kuru hiçbir şey yoktur ki, apaçık bir şekilde kitapta yazılmış olmasın." (En'âm, 6/59)
"Her bir ayetin mana mertebelerinde bir zahiri, bir batını, bir haddi, bir muttalaı vardır. Bu dört tabakadan her birisinin (hadisçe شُجُونٍ وَغُسُونٍ tabir edilen) fürûatı, işârâtı, dal ve budakları vardır." (Şualar, Birinci Şua)
mealindeki hadisin de hükmüyle ayetin çok mana ve mertebeleri vardır ve birçok ilim dalları bunlardan neşet etmiştir.
Bu ayet ve hadisin nuruyla meseleye bakacak olursak, Kur'an yüz binlerce kitabı, işarî ve remzî olarak içinde barındıran cami’ bir kitaptır. Bu hükmün en büyük şahidi ise, üç yüz elli bin tefsir ve ayrıca yüz binlerce müstakil kitapların telif edilmesidir.
İslam tarihinde hadis, kelam, tefsir, siyer, esbab-ı nüzul, belağat, siyak ve sıbak gibi birçok ilim dalı, Kur'an temelli ve Kur'an menşeli ilim dallarıdır. Yani bu ilim dallarının teşekkül etmesinde ve gelişmesinde baş aktör Kur'an ve içindeki sonsuz ilimdir.
Üstelik meslek ve meşrepleri farklı olan âlimlerin hepsinin hocası ve asıl kaynağı Kur'an'dır. Demek Kur'an bir meslek ya da meşrebi değil bütün meslek ve meşrepleri ihata ile çatısı altında toplamıştır. Bu da onun ne kadar cami’ bir kelam olduğunu gösterir. İşte Kur'an bu cami mahiyetiyle insanın bütün manevi ihtiyaçlarına cevap vermekte ve onu iki dünya saadetine mazhar kılmaktadır. Bu manevi ihtiyaçlar, başta iman, takva ve salih amel olmak üzere teslim, tevekkül, sabır, ümit ve bütün şubeleriyle güzel ahlaktır.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü