"Mecazi mahbuptan hakiki mahbuba..." Allah sevgisi dışındaki bütün muhabbetler yüzde yüz mecazi midir? Muhabbetin yüzü mecazdan hakikiye nasıl çevrilebilir?
Değerli Kardeşimiz;
Allah namına olmayan bütün muhabbetler mecazidir. Mahlukatı nefis hesabına değil, Allah hesabına ve onun razı olacağı mana seven kişi, “muhabbetin yüzünü mecazi mahbuptan hakiki mahbuba” çevrilmiş demektir.
Meşru daire dışında sevilen her şey aslında çirkindir, ama kötülüğü emreden nefis kalbe hâkim olduğunda nefis o çirkini sever. Onun çirkinliğini görmek, bu gayrimeşru muhabbetin fena neticelerinin farkında olmak şeklinde anlaşılabilir.
Diğer taraftan, “Dünya sevgisi bütün hataların başı” olduğundan dünya bu yönüyle çirkindir. Dünyanın asıl muhabbete layık olan cihetleri Cenab-ı Hakk’ın isimlerine ayna olma ve ahirete tarla olma yönleridir.
Dünya imtihanının çok önemli bir yönü de insanın kalbindeki muhabbet kabiliyetini yerinde kullanarak Rabbini sevmesi ve mahlûkatı da onun namına sevmesidir. İrade sıfatı hak yolda kullanıldığında "muhabbetin yüzü mecazi mahbuptan hakiki mahbuba" çevrilebilir.
Kalbimizde Allah sevgisinin hâkim olduğuna işaret eden birtakım emareler vardır. Bu emarelerin en ehemmiyetlisi takva ve salih ameldir. Sonra da güzel ahlak gelir. Yani kişi farzları yapıyor, ahlakı da güzelse, imanı sağlam demektir. İmanı sağlam olan birisinin kalbinde de kolay kolay mecazi aşklar olmaz. Şayet farzlarımızda ve ahlakımızda zafiyetler varsa kalbimizde mecazî muhabbetlerin olduğuna alamettir.
Kalbin içini en iyi Allah bilir, biz ancak emare ve davranışlara göre değerlendirmelerde bulunabiliriz. Allah hesabına olan sevginin ölçüsü yine şeriattır. Yani sevgimiz bizi şeriatın ölçülerinin dışına çıkarıyorsa, bu sevgi mecazidir. Çıkarmıyor ve bizi ibadete yöneltiyorsa, bu sevgi hakikidir.
Mesela, evladımıza olan muhabbetimiz bizi haramlara sevk ediyorsa, o zaman bu muhabbet Allah adına ve Allah için değil, nefis hesabına oluyor; evladına mal bırakma adına hırsızlık ve rüşvet yiyenler gibi. Misalleri çoğaltabiliriz...
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü